نواحی و مناطق قالی بافی

مراکز بافندگی لیلیان

در جنوب اراک منطقه کوچکی است به نام کَمَره که در یکی از روستاهای معروف آن لیلیان ، ارامنه ای سکونت دارند که پیشه ی آنها از زمان های قدیم فرش بافی بوده است. دست بافته های آنها یک پوده و با گره سنه و به رنگ های قرمز و با ظاهری مخملی بافته می شوند.

 

فرش های لیلیان از نظر طرح و تا حدودی از نظر رنگ تقریبا شبیه فرش های ساروق آمریکایی هستند. ترنج میانی مانند عنکبوتی در میان تار در متن فرش آویزان است. دو سر ترنج آن مانند دو چتر طاووس به نظر می آیند. بقیه ی متن فرش به دسته گل های پر مانند پوشیده شده است در فرش های لیلیان نیز پودهای صورتی به کار می برند و در تمام اندازه ها بافته می شوند.

در پایان جنگ جهانی اول نماینده یک شرکت امریکایی که در ناحیه ی اراک در زمینه ی فرش فعالیت تجارتی داشت از میان نقشه های متداول در اراک و ساروق تعدادی طرح برابر سلیقه امریکایی ابداع و انتخاب کرده و مطابق این طرح ها فرش هایی دو پوده و پرز بلندی را در اندازه های مختلف در زمینه های قرمز با حاشیه ی سرمه ای و یا بژ روشن به تعداد زیاد بافته و به امریکا صادر نمود.

با بافت فرش هایی برابر با سلیقه ی امریکایی طرح های سنتی ساروق تا مدتی به بوته ی فراموشی سپرده شد ولی در پاره ای از مراکز بافندگی اراک این نقشه ها به تمامی جذب و با طرح های آن مخلوط شد.

طرح های ساروق امریکایی که به سهولت از سایر طرح های اراک قابل تشخیص هستند غالبا فاقد لچک های چهارگانه بوده و ترنج میانی نیز بر خلاف ترنج های سنتی فرش های ایران فاقد خطوط حد فاصل ترنج و متن است. در متن این فرش ها دسته های گل و برگ های پیچیده ی بزرگی که اطراف آنها با گل های کوچک پوشیده شده به صورت مجرد و جدا از هم دیده می شوند.

بافنده های دهکده ی مسلمان نشین ریحان از بخش کمره بر عکس لیلیان و شش روستای ارمنی نشین ناحیه ، بدون آنکه از طرح امریکایی تبعیت کنند فرش هایی مطابق با طرح های اراک تولید می کنند.

منبع : افسانه جاویدان فرش ایران

منبع :