نواحی و مناطق قالی بافی

مراکز بافندگی آباده

در شهر آباده و توابع آن مانند صُغاد ، بهمن و غیره قالی بافی رواج فراوانی دارد. برابر آماری که در دست داریم تا چند سال پیش حدود 15000 بافنده بر روی دارهای قالی آن به بافت فرش اشتغال داشته اند.

 

فرش های آباده با الهام از نقشه های ایلات قشقایی ، افشاری ، لرهای بوانات و حتی ایلات کرد بافته می شود. با کمی پیگیری ، نشانه هایی از طرح های قفقاز را نیز در بین دست بافت های آنان می یابیم. با این وجود عمل طراح و بافنده ی آباده ای تنها به تقلید این نقشه ها محدود نشده است. آنها با ذوق و سلیقه ی خاصی آذینه های ایلیاتی را با نقش مایه های شهر پسند در هم آمیخته و طرح های ابتکاری جدیدی را آفریده اند. فرش های آباده بیشتر در سیک های شاخه شکسته با طرح های ایلیاتی ، گلدانی ، ظل السلطان ، محرمات یا قلمدانی و بته ای کردستانی ( بته ی هشت پر) بافته می شوند. در طرح ایلیاتی آن را مکرر بر روی فرش های خود می آورند ترنج کوچکی به شکل لوزی در مرکز متن قرمز رنگ بزرگی که آن را هم به شکل لوزی طراحی شده است دیده می شود. در لچک های چهار گانه فرش نقش هشت ضلعی الماس مانندی به رنگ عاجی که مشابه آن را در درون ترنج میانی نیز می یابیم دیده می شود. زمینه ی فرش با شاخه های مستقیم و موازی و مملو از گل ها و برگ ها و مرغک ها و پروانه ها پوشانیده شده است و سایر آذینه های ایلیاتی مانند رکاب اسب و شانه های چوبی و غیره را با کنکاش مختصری در لابلای این شاخه ها می توانیم ردگیری کنیم. حاشیه ی این فرش ها معمولا باریک و مرکب از سه نوار اصلی بیشتر به رنگ سفید عاجی بافته می شود.

بافنده ی آباده ای در همه ی اندازه ها ، از قالیچه های کوچکی که به پشتی ، پاتختی و یا پادری معروف می باشند ، تا ذرع و نیم و سجاده های پهن و فرش های شش متری و گاه بزرگ تر و فرش های مربع چهار متری و کناره های کوتاه و بلند می بافند. فرش های دو پوده آباده بسیار متراکم و با دوام اند. تار و پود آنها از جنس پنبه و گره های به کار رفته در آنها از نوع فارسی و به ندرت از نوع ترکی است.

رنگ های آنها بیشتر مبنای گیاهی داشته و در مایه های قرمز ، بژ ، آبی نیلی ، زرد و سایر رنگ های کلاسیک است. رنگ قرمز روناسی که رنگرزان محلی عمل می آورند به طوری درخشان و مشخص است که مشابه آن در سایر نقاط بافندگی کمتر به چشم می خورد و این خود علاوه بر مشخصات بافت منسجم و با دوام فرش های آباده ممیزه ی دیگری است که با شناخت آن فرش های آباده را به سهولت می توان تشخیص داد.

منبع : افسانه جاویدان فرش ایران

منبع :