اخبار فرش

فرش سبد صادراتی را پر نمی‌کند

فرش ایرانی به عنوان یک کالای باکیفیت و ارزش افزوده بالا، همواره حجم بالایی از سبد صادراتی کشور را به خود اختصاص داده است. در سال‌های گذشته و به دلیل اعمال تحریم‌ها علیه کشور، صادرات فرش نیز مانند کالاهای دیگر دستخوش تحولات بسیاری شد و صادرات این کالا نیز در مسیر کاهش قرار گرفت.

به گزارش اکو فارس و به نقل از روزنامه گسترش صمت زمانی فرش ایران بعد از نفت رتبه دوم صادرات را به خود اختصاص داده بود؛ این را محمدرضا نعمت‌زاده، وزیر صنعت، معدن و تجارت به تازگی گفته و بر توسعه دوباره صادرات فرش دستباف ایرانی به روش سنتی و نوین تاکید کرده است.وی با بیان اینکه قبل از اعمال تحریم یک‌سوم فرش ایران به امریکا صادر می‌شد، خبر از احیای دوباره صادرات این محصول باارزش داده است. پس از اجرایی شدن برجام و برداشته شدن واردات فرش ایران از فهرست تحریم مستقیم کشور امریکا، شرایط جدیدی پیش‌روی این محصول قرار خواهد گرفت. در این باره و برای اطلاع از برنامه‌های در دست اقدام برای احیای دوباره بازارهای گذشته و ایجاد بازارهای جدید برای فرش دستباف ایران با دو تن از مسئولان به گفت‌وگو نشستیم. حمید کارگر، رییس مرکز ملی فرش ایران با اشاره به اینکه بازار امریکا، بزرگترین واردکننده فرش دستباف در دنیا است و همچنین بازار شماره یک واردکننده فرش دستباف ایران بوده است، به صمت می‌گوید: در سال ۲۰۱۰م مطابق با آخرین سال قبل از آغاز تحریم فرش ایران توسط امریکا، ۵/۱۶درصد از کل صادرات فرش ایران معادل حدود ۸۰ میلیون دلار به امریکا بوده است. با اعمال این تحریم از سال ۲۰۱۰م، بزرگترین خریدار فرش دستباف ایران حذف شد و کشورهایی مانند هند و پاکستان جایگزین ایران در بازار امریکا شدند، این را کارگر گفته و در ادامه اظهار می‌کند: فعالان فرش ایران در ۵ سال اخیر به سمت بازارهای جدیدی از جمله چین رفته و حضور کشور در بازارهای جدید تقویت شد. رییس مرکز ملی فرش ایران در ادامه با اشاره به اینکه سال‌های تحریم دوران خوبی برای صادرات فرش ایران نبود، می‌افزاید: در فاصله سال‌های ۹۰ تا ۹۲ صادرات فرش ایران دچار افت و نزول مشهودی بود به‌طوری‌که از متوسط حدود سالانه ۵۰۰ میلیون دلار صادرات در دهه‌های اخیر به ۳۰۰ میلیون دلار رسید. کارگر در همین باره ادامه می‌دهد: از آغاز سال ۹۳ شاهد روند کند و تدریجی افزایش صادرات بودیم. البته به همت دستگاه دیپلماسی کشور و شخص وزیر صنعت، معدن و تجارت، رفع تحریم واردات فرش ایران به امریکا در برجام گنجانده شد و در ماده ۲۲ برجام به آن اشاره شده است. وی تصریح می‌کند: امیدوار هستیم که با اجرایی شدن برجام، شاهد از سرگیری صادرات فرش ایران به امریکا که از مشتریان قدیمی و آشنا با فرش ایران است، باشیم. کارگر با اشاره به اینکه در ۵ سالی که ایران در بازار امریکا حضور نداشت، رقبایی مانند هند و پاکستان حضور فعالی داشتند، خاطرنشان می‌کند: از طرفی نمی‌توان به تغییر احتمالی سلایق در بازار امریکا هم بی‌توجه بود. البته هوشمندی، رصد بازار، بررسی نیاز خریداران و نوع فعالیت رقبا می‌تواند کمک کند که در کنار انجام فرآیندهای تبلیغاتی بازار مناسب جدیدی را برای فرش ایرانی احیا کنیم. رییس مرکز ملی فرش ایران با بیان اینکه در سایر کشورها با اینکه فرش ایران تحریم مستقیم نبود اما تحریم‌های عمومی حاکم بر کشور باعث افزایش ریسک صادرات، افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل، افزایش هزینه بیمه مرسولات و سایر موارد شد، می‌گوید: با لغو تحریم‌ها، امیدوارم شاهد افزایش صادرات به سایر کشورها نیز باشیم. کارگر به پروژه تبلیغات در کشورهای آلمانی‌زبان توسط مرکز فرش ایران و وزارت صنعت، معدن و تجارت پرداخته و می‌افزاید: این پروژه در این کشورها به عنوان مشتریان سنتی فرش ایران همزمان با دموتکس (مهم‌ترین نمایشگاه کفپوش‌های دنیا در آلمان) ۲۰۱۶ آغاز خواهد شد و در کنار آن تبلیغات در بازارهای جدید و به ویژه چین به شکل‌های مختلف از جمله حضورهای نمایشگاهی، اعزام و پذیرش هیات‌های تجاری و ارتباط‌گیری‌های رسانه‌ای دنبال می‌شود. وی درباره بازار کشور چین برای فرش دستباف ایرانی بیان می‌کند: چین از تولیدکنندگان قدیمی فرش دستباف است و به عنوان رقیب ایران تا چند سال گذشته مطرح بود اما در چند سال اخیر تحول اقتصادی که در چین رخ داد، موجب شد این کشور از گردونه تولید فرش دستباف خارج شده و به یکی از مشتریان خوب فرش ایرانی تبدیل شود. البته در ۴ سال اخیر؛‌ چین جزو ۱۰ خریدار اصلی فرش ایران بوده است. کارگر به دیدار اخیر با هیات چینی که برگزارکننده نمایشگاه بین‌المللی فرش شینینگ هستند، اشاره کرده و اظهار می‌کند: این هیات خواستار حضور پررنگ‌تر فرش ایران در نمایشگاه‌های سالانه شینینگ هستند و به شرط نگاه بلندمدت از طرف صادرکنندگان فرش ایران، شاهد یک خریدار عمده، پرمصرف و ثروتمند برای فرش دستباف ایران در شرق آسیا خواهیم بود.

لزوم دستیابی به دانش صادرات
اسماعیل چمنی، رییس اتحادیه تولیدکنندگان فرش دستباف ایران که از نزدیک با زیر و بم این بخش آشناست،‌ در گفت‌وگو با صمت با اشاره به اینکه رهبریت و محوریت فرش دستباف در دنیا با ایران است، می‌افزاید: باید به تولید صادرات‌محور فرش در کشور اهمیت داده شود. وی همچنین با اشاره به اینکه براساس سیاست‌های اقتصاد مقاومتی باید بر صادرات فرش دستباف متمرکز شد، می‌گوید: نیاز است که به‌تدریج فرش دستباف و کالاهای مشابه آن جایگزین نفت در سبد صادراتی کشور شود. این فعال در حوزه فرش دستباف به ایجاد دیپلماسی فرش دستباف در حوزه صادرات به جای نفت تاکید کرده و اظهار می‌کند: مسئولان و متولیان امر باید با این دیپلماسی به مقابله با شرایط جدید پساتحریم برای صادرات فرش بروند. چمنی در همین باره ادامه می‌دهد: در شرایطی که فرش دستباف تبریز ثبت جهانی شده، فرصت مناسبی مهیا شده تا درباره حضور جهانی فرش دستباف اقدامات مناسبی انجام شود. وی با اشاره به اینکه باید زنجیره کاملی از تولید، بازاریابی در بازارهای جهانی و صادرات فرش دستباف شکل بگیرد، اظهار می‌کند: تولیدات در کشور باید صادرات‌محور و مطابق با سلیقه و ذائقه مشتریان جهانی انجام شود. چمنی به افرایش تولید برای پاسخگویی نیاز رو به افزایش صادرات پرداخته و در ادامه می‌گوید: سازمان‌های مرتبط و همکار در حوزه صادرات فرش دستباف باید برای توسعه صادرات در شرایط جدید آماده و هماهنگ شوند.
رییس اتحادیه تولیدکنندگان فرش دستباف ایران به دانش صادرات فرش دستباف به عنوان یک مولفه مهم در امر رشد و توسعه صادرات و ایجاد بازارهای جدید در دنیا اشاره و خاطرنشان می‌کند: هم‌اکنون ایران به ۸۰ کشور دنیا صادرات دارد که اگرچه میزان این صادرات نسبت به سال‌های قبل از تحریم کاهش شدیدی را تجربه کرده است اما امیدواریم پس از لغو تحریم‌ها دوباره شاهد روند افزایش میزان صادرات و کشورهای هدف باشیم. چمنی با اشاره به اینکه نیاز است با تلاش فراوان بازار گسترده امریکا را که در زمان تحریم‌ها در اختیار رقبای ما قرار گرفته است، دوباره به دست آوریم، خاطرنشان می‌کند: اما نباید به بازارهای گذشته اکتفا کرد و باید در راستای یافتن بازارهای جدید نیز تلاش شود. وی در همین باره ادامه می‌دهد: بازار کشور چین در حال حاضر یکی از بهترین بازارهای فرش ایران است و چین رتبه خوبی در واردات فرش ایران دارد، فرش دستباف یک کالای لوکس و هنری ایرانی است و باید روی بازار پرجمعیت و ثروتمند چین برای گسترش صادرات کار شود.
آنچه کارشناسان و مسئولان بر آن اتفاق نظر دارند تلاش گسترده برای بازیابی جایگاه فرش دستباف در سبد صادراتی کشور است. با برداشته شدن تحریم‌ها و اجرایی شدن برجام، مسیر برای نیل به این هدف هموارتر شده و امید است با اقدامات موثر دوباره شاهد حضور فرش دستباف ایران در بازارهای آشنای گذشته و بازارهای جدید باشیم.

اکو پارس

منبع :