اخبار فرش

روایت پانزده کارگردان از هنر ماندگار ایران

فیلم « فرش ایرانی» روایتی ۱۱۵ دقیقه‌ای از ۱۵ کارگردان معروف و شناخته شده سینمای ایران است که به موضوع فرش ایرانی پرداخته‎‌اند، این فیلم در تالار حافظ شیراز اکران شد.

تالار حافظ شیراز شاهد پخش فیلمی ۱۱۵ دقیقه‌ای بود که در سال ۸۶ در عرصه سینمای ایران توسط ۱۵ کارگردان به نام ایرانی ساخته شد،اما پخش آن به این شکل در میان فیلمسازان جوان و علاقه‌مندان به سینما در استان فارس برای نخستین بار بود.

در میان هنرهای ایرانی فرش و دست بافته جایگاه ویژه‌ای دارد،تا آنجا که تنی چند از کارگردان‌های به نام سینمای ایران در سال ۸۶ تصمیم گرفتند که همه فیلمی درباره این هنر بسازند و این بار با زبان هنر به بیان مشکلات تولید این هنر و صنعت ایرانی بپردازند.

فیلم سینمایی «فرش ایرانی» جدا از ارزش‌های مفهومی و معنوی که در خود دارد، از یک ویژگی مهم سود می‌برد و آن اینکه کارگردان‌ها آثار خود را به گونه‌ای تولید کردند که به هیچ وجه شبیه همدیگر نیست و در عین حال سبک خاص هر فیلمساز به خوبی در فیلم مشخص است.

این امر در جذب مخاطب نقش مهمی دارد چراکه مخاطب داخلی دلزده از یک مفهوم تکراری نمی‌شود و مخاطبان خارجی به‌ویژه آنان که با آثار سینمایی ایران آشنا هستند، به فرهنگ ایرانی جلب می‌شوند.

بهروز افخمی، رخشان بنی‌اعتماد، بهرام بیضایی، کمال تبریزی، سیف‌الله داد، مجتبی راعی، نورالدین زرین کلک، خسرو سینایی، بهمن فرمان‌آرا، عباس کیارستمی، مجید مجیدی، رضا میرکریمی، داریوش مهرجویی و محمدرضا هنرمند کارگردانانی هستند که به ساخت فیلمی با موضوع فرش ایرانی پرداختند.

انجمن فیلم کوتاه شیراز در ادامه برنامه نمایش هفتگی فیلم‌های کوتاه و مستند مطرح ایران و جهان فیلم «فرش ایرانی» را نمایش داد و ورود برای تمامی علاقمندان در برنامه نمایش هفتگی این انجمن آزاد است.

خلاصه‌ای از ۱۵ فیلم اکران شده در تالار حافظ شیراز؛

فرش عشایری: کارگردانی بهروز افخمی روایتی از ارزان قیمت بودن فرش‌های چینی و پاکستانی در بازارهای جهانی به خاطر ارزان بودن کارگر است که به بازار جهانی فرش ایرانی لطمه می‌زند. این فیلم با استفاده از نریشن و ارائه تصاویر مراحل مختلف تولید فرش را نشان داده است.

مشترک مورد نظر در دسترس نیست: ساخته رخشان بنی‌اعتماد داستان جوانی را بیان می‌کند که ادعای طراحی و تولید یک فرش سه بعدی را دارد که تنها نمونه تولید شده به این شکل است. این فرش براساس طرحی از سردر مسجد امام بافته شده است. در ادامه داستان مشخص می شود جوان دروغ گفته بود و طراحی، بافت و سرمایه گذاری فرش به وسیله شخص دیگری در اصفهان انجام شده است. این فیلم به مسئله بی‌توجهی به انجام کارهای هنری در زمینه قالیبافی کشور اشاره می‌کند.

قالی سخنگو: کاری از بهرام بیضایی است. این فیلم متنی شعرگونه دارد و به نمادهای کهن موجود در فرش‌های ایرانی اشاره می‌کند که از چند سال گذشته تا امروز در آثار بافندگان فرش ایرانی مورد استفاده قرار گرفته است. نریشن با نوایی که شبیه خواندن نیایش‌های کهن است، در فیلم عرضه می‌شود.

فرش زمین:ساخته‌ای از کمال تبریزی است. این اثر با نگاهی به نقش و نگارهایی که عنصر اصلی فرش‌های ایرانی را تشکیل می‌دهد و نمایی از طبیعت است، به مسئله توجه طراحان و بافندگان فرش به محیط اطرافشان می‌پردازد. این فیلم با نمایی از یک دشت گل به پایان می‌رسد.

فروشی نیست: به کارگردانی زنده‌یاد سیف‌اله داد به نوعی اعتراض فیلمساز نسبت به حمله مغول‌ها به ایران است و اینکه در مورد جنایت‌ها و غارت این قوم مطالب زیادی گفته شده، اما هیچ اشاره‌ای به آتش زدن فرش‌های ایرانی در تاریخ وجود ندارد. داستان فیلم به رابطه زن و مردی می‌پردازد که مرد برای ازدواج با زن تلاش می‌کند، بیشتر تمرکز تصاویر این فیلم بر آتش گرفتن فرش قرار گرفته است.

فرمایش آقا سیدرضا: اثری از مجتبی راعی روایت مردی به نام سیدرضا که سفارش بافت یک فرش را به مردی ایلیاتی داده است، اما زمانی که به روستا می‌رسد دختری که پس از فوت مادرش فرش را به اتمام رسانده حاضر به تحویل دادن فرش نیست.

شازده کوچولو:انیمیشنی از نورالدین زرین کلک و به عبارتی متفاوت‌ترین اثر این مجموعه است. به این خاطر که به صورت پویانمایی ساخته شده و پیوندی میان شخصیت کتاب “شازده کوچولو” با فرهنگ ایرانی برقرار کرده است. این فیلم به بافته شدن فرش پرنده و جادویی می‌پردازد که شازده کوچولو را به سیاره‌اش می‌رساند و در ادامه خیال‌پردازی این شخصیت کل سیاره‌اش فرش می‌شود.

فرش، اسب، ترکمن: توسط خسرو سینایی ساخته شده است. روایتی آهنگین و نمادین از فعالیت چند دختر ترکمن است که هنگام بافت فرش آواز می‌خوانند و مراحل مختلف تولید فرش را انجام می‌دهند. در این فیلم اشاره‌هایی به خاستگاه نقش و نگارهای فرش عشایری دارد که بسیاری از آنها بر اساس فرهنگ و موسیقی و طبیعت اطراف‌شان شکل می‌گیرد.

فرش و زندگی: ساخته بهمن فرمان‌آرا روایتی ساده از تولد، ازدواج، زندگی و مرگ ایرانی‌ها روی فرش دارد. فیلم با نمایی از نقاشی کمال الملک آغاز می‌شود که ناصرالدین شاه را در تالار یکی از قصرهایش نشان می‌دهد. دوربین روی فرشی متمرکز می‌شود که با دقت و زیبایی خاصی در نقاشی دیده می‌شود و از همان جا روایت فرمان آرا آغاز می‌شود.

کجاست ﺟﺎﯼ ﺭﺳﯿﺪﻥ: اثری از عباس کیارستمی است که کل فیلم حرکت دوربین روی یک فرش قدیمی است که همراه با این حرکت شعرخوانی و موسیقی پخش می‌شود.

دست آفرینی هدیه به دوست: کاری از مجید مجیدی است که روایت سفر پیرمردی قالیباف است که برای هدیه یکی از بافته‌هایش به تهران می‌آید. میزبان در خانه نیست و او روی فرشی که می‌خواهد آن را هدیه کند، نماز می‌خواند، غذا می‌خورد و استراحت می‌کند. در پایان، پرندگان روی بخشی از فرش می‌نشینند که نقشی از آنها وجود دارد.

فرشته و فرش: به کارگردانی داریوش مهرجویی قصه‌ای با بازی لیلا اوتادی است که در آن فرشی یکصد ساله ارائه می‌شود. دختری که تمامی خانواده خود را در بم از دست داده است، به خانه‌ای نزدیک منطقه زلزله زده وارد می‌شود و حسی درونی او را به ماندن ترغیب می‌کند.

خاطره، خاطره: ساخته‌ای از سیدرضا میرکریمی است. این فیلم داستان مردی را بیان می‌کند که همراه دختر خردسال خود به یکی از شهرهای کویری برای ملاقات با خانواده‌اش می‌رود. او به اجبار دوربین هندی‌کم خود را در اختیار دخترش قرار می‌دهد تا از اهالی خانواده و این دیدار تصویربرداری کند و نگاه دوربین در بسیاری از صحنه به فرش‌های موجود در خانه است.

کپی برابر اصل نیست: اثری از محمدرضا هنرمند است که در آن رضا کیانیان نقش اصلی را ایفا می‌کند. مردی که در کشور چین یک کارگاه بسیار بزرگ تولید فرش راه‌اندازی کرده، دنبال جلب نظر یکی از اساتید قدیمی و هنرمند قالیبافی است که در یکی از شهرهای کویری کشور زندگی می‌کند. فیلم بر این مسئله تاکید دارد که فرش ایرانی حاصل فرهنگ و ذوق اهالی این سرزمین است و تولید آن در نقاط دیگر جهان امکانپذیر نیست.

جنوب پرس

منبع :