دستگاه ، ابزار و نحوه قالی بافی

بررسی رفتار الیاف پشم،پنبه وابریشم هنگام سوختن،در محیطهای اسیدی و قلیایی(قسمت اول)

الیاف،عموماً به دلیل کاربردهای گسترده در زندگی بشر، از اهمّیت ویژه ای برخوردار هستند. از قرن ها پیش انسان با استفاده از منابع موجود در طبیعت، الیافی را می ساخت و مورد بهره برداری قرار می داد.

این الیاف در واقع الیاف طبیعی هستند. منشأ الیاف طبیعی یا گیاهی است) مانند الیاف پنبه، کتان، کنف و چتایی( یا حیوانی )مانند پشم و ابریشم(.با پیشرفت علمی و توسعة نیازهای بشر، صنایع تولید پلیمرها از مواد شیمیایی و تبدیل آن ها به الیاف جدید با خواصی متفاوت، گروه جدیدی از الیاف به وجود آمد که به آ نها الیاف مصنوعی گفته می شود.

انسانهای اولیه همیشه برای پوشاندن خود و برای فرار از سرما و گرما و خطر حیوانات و بلایای طبیعی به دنبال حفظ و پوشش خود بوده اند. به طور مثال می توان به برخی مشاهدات و گمانه ها متوصل شد که چگونه انسانها به کاربرد و استفاده از الیاف و سایر مواد مورد استفاده خود پی برده است.

ابتدا به واسطه استفاده از گیاهان پی برد که از الیاف گیاهی که شناخت چندانی نیز از آنها نداشت می تواند برای پوشش و زیر انداز استفاده کند، سپس دریافت که می تواند از پوست شکار نیز برای زیر انداز و پوشش استفاده کند و طی اتفاقات و یا مکاشفاتی متوجه شد که می تواند از مو و پشم این حیوانات استفاده های بهتری ببرد و بعد با رنگ آمیزی این الیاف با مواد طبیعی و بعدها با مواد مصنوعی تنوع محصولات خود را افزایش دهد،بدین ترتیب صنعت نساجی و استفاده از الیاف و مواد رنگزا روز به روز رونق گرفت.

با پیشرفت در امر نساجی و استفاده از الیاف به صورت تار و پود و به هم تنیدن آنها و تنوع الیاف برای شناخت نوع الیاف و رنگهای به کار رفته درآنها به ترفندهایی دست زد و روز به روز سعی خود را بر این گذاشت تا به تنوع رنگ و جنس این نوع الیاف و دانش خود بیفزاید که در این راه گامهای خوب و موثری نیز برداشت.به طور مثال: برای رنگ نمودن الیاف از مواد طبیعی مانند گل بابونه ، حنا ، قرمز دانه ، صدف ، روناس و ... و همچنین مواد مصنوعی استفاده می کرد.

تنوع الیاف و رنگهای به کار رفته، وی را وادار کرد که به شناسایی الیاف و مواد رنگزای به دست آمده و به کار رفته در منسوجات خود بپردازد، برای تثبیت رنگ به نحوی که به مرور زمان و با شستشو توسط مواد شوینده‌ی رایج رنگ پس نداده و استحکام آن توانست با روشهایی مثل دندانه دادن با برخی اسیدها یا قلیاها و کانیهای فلزی ابتدا زمینه جذب کامل رنگ را در الیاف به وجود آورده و سپس اقدام به رنگرزی نماید.

سپس پی برد که اثرات تغییرات فیزیکی و شیمیایی بر روی الیاف را در شرایط مختلف بررسی کند تا مشخص شود که الیاف چه میزان و در چه شرایطی در برابر انواع اسیدها و قلیاها استقامت داشته و چه رفتاری از خود بروز میدهند، یا برای شناسایی الیاف به کار رفته در لباسها و زیر اندازها مبادرت به انجام آزمایش بکند. ابتدا به واسطه نبود امکانات اولیه به روش سوزاندن الیاف و استفاده از مشاهدات خود مثل "بو"، "بقایای باقی مانده از سوختن"، "رنگ شعله" و ... اقدام به شناسایی الیاف نمود و بعدها با پیشرفتهایی که در این زمینه توانست نایل آید آزمایشگاهها و تجهیزاتی را نیز برای این کار آماده نموده و با استفاده از موادی همچون حلالها و قلیاها دست آوردهای خود را در این زمینه پرورش داده و به شناخت هرچه بهتر و بیشتر الیاف و مواد رنگزا و علوم مربوط به آن بپردازد.

دیر زمانی است که از این گونه آزمایش ها توسط انسانها بر روی الیاف انجام می شود و هنوز هم هر کدام برای شناسایی الیاف و مواد به کار رفته در آنها کاربردهای خاص خود را دارند به عنوان مثال هنوز از روش سوزاندن الیاف برای شناسایی الیاف استفاده می شود.

در آزمایشگاه شیمی دانشگاه کاربردی هنر تهران با راهنمایی سرکارخانم استاد زهرا احمدی آزمایشاتی را در این زمینه بر روی الیاف انجام داده ایم که به ذکر چگونگی این آزمایشات می پردازیم.

منبع: وبلاگ سمیرم

منبع :