مواد و مصالح

بررسی رفتار الیاف پشم ، پنبه و ابریشم هنگام سوختن، در محیطهای اسیدی و قلیایی(قسمت دوم)

ویژگی الیاف: الیاف پشم پشم از الیاف طبیعی حیوانی است. در گذشته پشم را بر روی پوست و به همراه آن مورد استفاده قرار می دادند، ولی باپیشرفت صنایع فرآوری پشم و پوست و گسترش موارد استفادة هر کدام، انواع پشم پس از تصفیه و شست و شو، نیازهای بشر را برآورده می کند.

مهم ترین انواع پشم از گوسفندان مرینوس استرالیا و گوسفندان آمریکای جنوبی تهیه م یشود. پشم گوسفندان آفریقای

جنوبی مجعّد و سفید رنگ است.پشم در رنگ های طبیعی از سفید و قهوه ای تا سیاه موجود است.پشم در برابر رطوبت،به میزان 25 تا 35 درصد و گاهی تا 50 درصد، ازدیاد طول پیدا می کند.قدرت جذب آب در پشم از سایر الیاف بیشتر است و در شرایط محیطی به راحتی آب خود را از دست میدهد، ولی درشرایط معمولی )آزمایشگاهی( 16 تا 18 درصد وزنی، رطوبت خود را حفظ می کند.

پشم از مواد پروتئینی، آلبومین، ماده شاخی کراتین )شبیه مو و استخوان( ساخته شده است. در ساختمان پشم به مقادیرمتفاوتی گوگرد وجود دارد که باعث بهبود استحکام و شکل ظاهری پشم می شود. به همراه پشم مقادیری چربی و رطوبتنیز وجود دارد.

برای انجام آزمایش بر روی پشم، باید قبلاً آن را به خوبی شست و شو داد تا کثافت و چربی آن پاک شود.

الیاف پنبه

پنبه در طبیعت به رنگ های سفید، کرم، سبز زیتونی تا قهوه ای وجود دارد. پنبه براساس طول الیاف، استحکام،

یکنواختی و رنگ آن طبقه بندی می شود. پنبه از مقدار زیادی سلولز، مقدار کمی پروتئین، چربی مواد مومی، رنگ و مواد

معدنی تشکیل می شود و در ساختار آن مقدار بسیار کمی اسیدهای آلی نیز وجود دارد. چربی موجود در الیاف پنبه باعث

می شود که برای مدّتی طولانی روی سطح آب شناور بماند، ولی در صورت گرفتن چربی پنبه، به محض تماس با آب بلافاصله آن را جذب می کند و خیس می شود.

عمل چربی گیری از پنبه را با حلّال های آلی مانند کلروفرم و کربن تتراکلرید انجام میدهند. به پنبة چربی گیری شده که میتواند آب زیادی را جذب کند، پنبة هیدروفیل می گویند.

از خصوصیات دیگر پنبه می توان به نرمی و لطافت، جذب رطوبت زیاد، استحکام کششی زیاد، مقاومت سایشی زیاد، افزایش استحکام در حالت مرطوب، مقاومت کم در برابر چروک شدن، مقاومت زیاد در برابر حرارت را نام برد.

پنبه جزء الیافی است که مقاومت آن در برابر حرارت زیاد است. اگر پنبه در دمای 120 درجه سانتی گراد قرار گیرد پس از گذشت چند ساعت رنگ آن زرد می شود و در دمای 150 درجه سانتی گراد تجزیه می شود.

الیاف ابریشم

ابریشم از الیاف طبیعی حیوانی است که از مواد پروتئینی، چربی و مقداری موم با نام"سریسین"تشکیل شده است. فیبروئین بصورت دو رشته ظریف و نازک از دو غده نزدیک دهان کرم ابریشم ترشح میشود و بلافاصله پس از خروج ، این دو رشته به یکدیگر میچسبند و توسط ماده دیگری به نام سریسین (صمغ) روی این دو رشته یک لایه پوشیده میشود که همان صمغ ابریشم است . فیبروئین، پروتئین نامحلول در آب و سریسین(صمغ) پروتئین محلول در آب میباشد.

با شستن ابریشم خام در محلول آب گرم و یک درصد صابون ، صمغ در آب و صابون حل شده و از ابریشم جدا میشود .وزن صمغ موجود در ابریشم خام حدود 20 تا 30 درصد وزن ابریشم را تشکیل میدهد و بنابراین جدا کردن این صمغ به مقدار قابل توجهی از وزن کالا میکاهد. بنابراین برای جبران نقصان وزن ابریشم معمولاً آن را بار میدهند بدین معنی که با استفاده از برخی املاح و رسوب دادن آنها روی الیاف، وزن ابریشم را اضافه میکنند . در اوایل از ترکیب کمپلکس (قلع+فسفات+سیلیکات) استفاده میشد ولی امروزه از املاح مختلفی برای باردادن ابریشم استفاده میشود که گاهی اوقات تا 200% وزن ابریشم هم بار داده میشود! . ابریشم صمغ گرفته رشته ای است بسیار باریک و ظریف که قطر آن حدود 2000/1 اینچ است .

ساختار ابریشم نسبت به پشم ساده تر بوده و درجه بلوری آن زیادتر است و به این دلیل شفافیت و استحکام آن بالاتر است. در اثر جوشاندن زیاد ابریشم در آب ، جلا و استحکام آن کاسته میشود . لذا عملیاتی که روی ابریشم انجام میگیرد باید در دمای زیر جوش بکار گرفته شود. الیاف ابریشم بسیار محکم است، ولی استحکام کششی آن در حالت خیس و مرطوب بودن به میزان 15تا20 درصد کاهش می یابد. ازدیاد طولی ابریشم به میزان 25 تا 35 درصد است. حالت کشسانی و ارتجاعی آن بیشتر از الیاف پنبه و کمتر از الیاف پشم است. ابریشم تا 35 درصد وزن خود را آب جذب می کند و مقاومت آن در برابر حرارت بیشتر از پشم است. ابریشم تا دمای140 درجه سلسیوس را تحمّل می کند و در دمای 175 درجه سلسیوس تجزیه می شود.

وبلاگ سمیرم

منبع :