نقوش و طرح های فرش

فرش بیجار (قسمت سوم)

مینا خانیگل مینا خانی ازدیگرنقوش بومی بیجاراست که دردوره ی قاجارنیزبسیارمورداستفاده قرارگرفته است این طرح متشکل ازیک نقش گل گردچهارتا دوازده پراست که به کمک چهارنیم دایره ی منحنی به هم وصل شده که چهارنقطه ی یک دایره را به نمایش میگذارد .

ازاتصال این چهارپاره خط یک لوزی تشکیل میابد فضای پیرامون دایره ها (داخل لوزی) را با یک گل شاه عباسی یا هرنقش متناسب دیگرپرمی کنند این دایره گلهای چهارگانه با اتصال به دایره های چهارگل دیگرسرتاسرزمینه راپرمیکند این طرح به صورت واگیره استفاده میشود واین واگیره به صورت افشان درمتن فرش قرارمیگیرد آرمن هانگلدینگ درکتاب قالی های ایران به استفاده وعلاقه ی بیجاری ها به این طرح اذعان دارد (هانگلدین،1375،77).
رجشماراین فرش پایین بوده است منشأ این طرح دقیقا مشخص نیست اماطبق نظریات ارايه شده ومدارک موجودمنشأ آن کردستان بوده است زیرا درنقشه های قدیمی کردستان نقش مینا خانی دیده شده است. گفته شده است این طرح منسوب به مردی به نام مینا بوده است اما ازآنروکه درکردستان به بانوان کرد خان میگویند پس بافنده ی آن بانویی به اسم مینا بوده است حاشیه ی آن درقاب اولیه دارای برگهای زینتی نخلی که به تناوب قرارگرفته است درقاب ثانویه غالبا نقشی ازگلهای کوچک چند پراست رنگ زمینه اینگونه قالی ها آبی هوایی است که توسط رنگهای نسبتا زنده نقش ها روشن است.

نویسنده سمیه(سیمین)خسروی دانشجوی ارشد فرش دانشگاه هنر اسلامی تبریز

منبع :