اخبار فرش

جلوه گری هنر فرشبافان روستای جیریای اراک در بازارهای جهانی

فرش جیریا از نام های شناخته شده در حوزه قالی های دست بافت و زیراندازهای سنتی ایران است که از دیرباز به لحاظ جلوه هنری و کیفیت شهرت جهانی داشته است.

جیریا روستایی در 55 کیلومتری اراک و از توابع بخش مرکزی این شهرستان است که اغلب جمعیت آن به ویژه دختران و زنان در هنرصنعت فرش بافی مهارت دارند و باید با حمایت موثر از آنان ضمن بهبود وضعیت معیشتی، جایگاه و آوازه فرش این منطقه نیز حفظ و ارتقاء یابد.
فرش بافی از دیرباز یکی از مزیت های اقتصادی استان مرکزی بوده و گنجینه غنی از این هنرصنعت سنتی و مشاغل وابسته آن به عنوان سرمایه مهم فرهنگی و اقتصادی مطرح است ، به طوری که کیفیت و مرغوبیت برخی از این دست بافته های آن نظیر فرش ساروق و لیلیان خمین شهرتی جهانی دارد.
در بیشتر محافل جهانی دست اندرکاران و خبرگان فرش ایران با نام ساروق عجین هستند اما فرش جیریا که در روستایی در 10 کیلومتری ساروق تولید می شود از ظرفیت های هنری و کیفیت بالایی برخوردار است و در محافل داد و ستد فرش در سطح جهان شناخته شده است.
طراحی نقشه، نقش بندی و رنگ بندی دست بافته های سنتی اهالی جیریا به قدری چشم نواز و مرغوب است که می تواند هر اهل ذوق و هنر را میخکوب کند و گویی تابلویی زنده فراروی بیننده می گذارد.
دسترنج نفیس و هنری قالیبافان جیریایی با ظرافت های ویژه خود قابلیت آن را دارد که ساعت ها بدون خستگی به آن خیره ماند و حمایت هدفمند و مستمر از این هنرصنعت، علاوه بر اینکه سفیر فرهنگی و هویت ایرانی در جهان است ، می تواند بهترین ظرفیت برای اشتغالزایی و کسب درآمد با معیارهای اقتصاد مقاومتی و در قالب صنعت پاک باشد.
ریز بافتی و داشتن پرزهای کوتاه ویژگی بارز و وجه امتیاز قالی جیریا است و این خصلت در کنار نقشه های تمام گل با رنگ های زنده موجب شده تا این هنر صنعت حرف های گفتی زیادی را در اصالت هنری و کیفیت داشته باشد.
در گذشته نه چندان دور اغلب رنگ متن قالی های جیریا کرم و لاجوردی بود ولی اکنون تغییراتی در نقشه، رنگ، متن و طول پرزها ایجاد شده است و نقشه ها به صورت طرح سراسری گل و برگ است که باغی از عشق و معنویت را به مخاطب خود هدیه می کند.
رئیس اداره فرش سازمان صنعت، معدن و تجارت استان مرکزی گفت: 900 دار قالی در جیریا وجود دارد که مرغوبیت،کیفیت و تراکم بالا باعث شهرت جهانی این دست بافته های سنتی شده و نوع بافت آنها فارسی با رج شمار 160 به بالا و ابعاد دو ضرع یا شش متری است.
نبی الله کمال آبادی افزود: خشتی، شاه عباسی، مرغ ماهی خوار، لچک ترنج، تک بوته، بوته میر و شکارگاه از معروف ترین نقشه هایی است که در خلق قالی جیریا کاربرد دارد و این فرش ها اغلب در کشورهای حوزه خلیج فارس، اروپا و آمریکا مشتریان خاص خود را دارند.
وی بیان کرد: برای کیفیت بخشی، نظارت و کسب مهارت در بافته های جیریا دوره های چله کشی و به بافی برای درشت بافان و افرادی که آشنا به این فن هستند اما در خواندن نقشه اشکال دارند و آموزش اشتغال برای افرادی که تولید کننده هستند در جذب بافنده های جدید برگزار شده است.
کمال آبادی اظهار کرد: در سال جاری حدود 25 هزار نفر برای بیمه قالی بافان در سطح استان معرفی شده اند که 15 هزار نفر از این تعداد از خدمات بیمه بهره مند می شوند و 500 نفر برای گرفتن تسهیلات به بانک معرفی شده اند.
رئیس اداره فرش سازمان صنعت، معدن و تجارت استان مرکزی گفت: فرش ساروق و جیریا با همه حسن و کیفیت از حمایت های خاص تولید بهره مند نبود و به همین منظور از پارسال با پیگیری های مستمر سند ثبت جهانی منطقه جغرافیایی فرش ساروق و جیریا صادر شده و هفتم دی ماه آئین رونمایی از آن با حضور مسئولان و مقامات انجام می شود.
کمال آبادی ادامه داد: فرش ساروق و جیریا در دهه اخیر توسط برخی از تولید کنندگان در چین و هند به ناحق و با کیفیت نازل کپی کاری شده که از این طریق ضربه سنگینی به این هنر صنعت وارد شده و با ثبت سند جهانی منطقه جغرافیایی فرش ساروق و جیریا حق کپی رایت برای این دست بافته ها محفوظ می شود.
وی بیان کرد: برای معرفی بیشتر قابلیت های فرش روستاهای ساروق و جیریا در هفتم و هشتم دی ماه سال جاری در امامزاده هفتاد دو تن ساروق نمایشگاهی برپا می شود که نمونه هایی از قالی های نفیس در ابعاد زرع و نیم، دو زرع،شش متری، نقشه های اصیل به نمایش در می اید و نشان تجاری فرش ساروق و جیریا بیشتر معرفی می شود.
کمال آبادی افزود: برپایی نمایشگاه فرش برای آشنایی تولیدکنندگان با یک دیگر،اعزام تولید کننده های فرش به نمایشگاه های سایر استانها و کشور های خارجی،آموزش تخصصی برای تولید کنندگان همانند سلیقه یابی از مشتری و پرداخت تسهیلات برای تقویت بنیه مالی از اقداماتی است که برای کیفیت بخشی و معرفی این کالا صورت گرفته است.
وی نبود حمایت قوی صادراتی به علت تحریم ها، پایین بودن توان خرید مردم،صنعتی شدن استان و کمبود بافنده به دلیل رغبت پایین مردم به این هنر صنعت را از مشکلاتی دانست که در جیریا برای مطرح شدن دست بافته های نفیس و اصیل مطرح است.
یک کارشناس فرش نیز گفت: مرغوبیت، کیفیت بالای خامه، مهارت در بافت و گره های مستحکم فارسی علت شهرت جهانی فرش جیریا است.
محمد نادری افزود: استفاده از رنگ های مخصوص آبی دوغی، گلنار و سرمه ای که در فرش بافی استفاده می شود یکی از ویژگی های هنری و تخصصی فرش جیریا است.
وی بیان کرد: تبلیغات فرهنگی به این سبب که بافنده به عنوان یک هنرمند معرفی شود،شرکت در نمایشگاه بین المللی و حمایت دولت در خرید و فروش فرش از اقداماتی است که می توان در گسترش و حفظ این هنر انجام داد.
نادری اظهار کرد: فرش جیریا باید به عنوان یک برند تجاری حمایت شود و داشته های این بخش سرمایه ای مردمی است که در طول زمان، سینه به سینه کسب شده و بسیار با ارزش است.
وی توضیح داد: ایجاد کارگاه های تولید متمرکز فرش در جیریا، نظارت دقیق بر بافت و حمایت بافنده و پیگیری امور بازاریابی از مسائلی است که می تواند در حفظ و ارتقای این هنرصنعت با آوازه جهانی کارساز باشد.
وی عنوان کرد: مشکل در بازار فروش و غیر شفاف بودن تعریف حقوق و دستمزد برای بافنده و بیمه نبودن آنان از جمله مشکلات فرشبافی در جیریا است.
داراب جیریایی یکی از تولید کنندگان فرش نیز گفت: مستوفی، درختی، گلدانی، لاوری، اطلسی، دسته گلی و کف ساده از جمله نقشه هایی است که در بافت فرش جیریا از آن استفاده می شود.
وی نبود صادرات به علت تحریم ها،رکود بازار و نیاز به رنگرز خانه را از مهم ترین مسائل این حوزه دانست.
عباس جیریایی یکی دیگر از تولید کننده های فرش جریا بیان کرد: فرش جیریا از نظر آرایش و گل منحصر به فرد است زیرا خط و هنر بافنده رخ کالا را زیبا در می آورد.
وی اظهار کرد: نوع بافت فرش بافان جیریا رج شمار 40 رج یا 160 رک و 45 رج یا 180 رک می باشد و بیشترین ابعادی که بافته می شود دو زرع و به تازگی برای استفاده های داخلی از 6 زرع است.
جیریایی گفت: رکود بازار، نبودن برنامه تبلیغی و اجرایی برای فرش جیریا باعث شده این هنر نفیس انگونه که باید شناخته نشود و مهجور بماند.
جیریا داری سه هزار و 500 نفر جمعیت است و 900 دار قالی دارد.
خبرگزاری ایرنا

منبع :