نواحی و مناطق قالی بافی

فرش نایین (قسمت اول)

فرش نایین را در نقاط مختلفی از ایران می بافند. به غیر از تمام محدوده ی شهرستان نایین و شهرهای هم مرز دور یا نزدیک نظیر طبس ، کاشمر ، سمنان ، حومه ی اصفهان ، حتّی مناطقی نظیر روستاهای اشتهارد ، شهرک صنعتی قزوین و معلّم کلایه (مرکز الموت) در اطراف تهران ، تحت تاثیر توفیق و شهرت فرش نایین اقدام به تولید این فرش کرده اند.

 

در این که در ایران مناطقی وجود دارند که به دلیل تسلط و تکنیک بالای فرش بافی قادر به بافت هر نوع فرش هستند شکّی نیست ، ولی به این امر باید اذعان کرد که در ایران نقاط معدودی باقی مانده است که دارای فرشی با هویّت مشخّص ، بر حسب سابقه و موقعیّت محلّی و بومی باشد ، و یکی از نقاط بی تردید شهرستان نایین است (حتی اگر سابقه ی این فرش را اندک و طرح های آن را متاثّر از اصفهان بدانیم). این اعتقاد زمانی برای ما حاصل آمد که اقدام به دیدار از برخی مناطق و روستاهای شهرستان نایین کردیم. آنچه در روستاهای جنوبی و شرقی و شمالی نایین یافته می شود ، دقیقاً در گستره ی نفوذ فرهنگی فرش نایین است. شگفت آن که هنگامی که این فرش از خور به سوی طبس و کاشمر و سبزوار حرکت می کند ، به نوعی رفته رفته از کیفیّت تهی می شود. بدین ترتیب منظور ما از ((فرش نایین)) در اینجا کلّیه ی فرش هایی است که در شهرستان نایین و مناطقی نظیر خور و جندق و روستاهای مربوط به آنها بافته می شود. البتّه کیفیّت تولید در این نقاط نیز با یکدیگر تفاوت هایی دارد که به آن اشاره خواهد شد .

ویژگی های فنّی فرش نایین

مواد اوّلیّه :فرش نایین ، با کیفیّتی که در بازارهای جهانی معرف است ، از ان نوع فرش هایی نیست که استفاده از پشم های ضخیم ایرانی در آنها امتیازی به حساب آید. پشم مصرفی در این فرش ، ار نوع ظریف است و درصد بالایی از آن نوعی پشم است که به آن کرک گفته می شود. امّا آنچه می توان در مورد پشم یا کرک مورد استفاده در این فرش گفت ، آن که کلاً از پشم نو و خالص ، و از نظر ظرافت از حدّ استاندارد پشم های ایرانی بالاتر است.

در اینجا باید اشاره کنیم که فرش نایین از زمینه های نادر و مناسب کاربرد پشم های ظریف غیر ایرانی است.

خامه ی مورد مصرف در فرش نایین از کارخانه ی پشم هرند-شرق یزد ، صنایع کرک کاشان و صنایع کاشان فراهم می آید و از نمره ی 20 آن در فرش های ظریف نایینی مصرف می شود . نخ های مورد مصرف در چلّه ی فرش ، از نوع چله ی مورد مصرف در فرش های اصفهان است و از اصفهان و کاشان تامین می شود. علی رغم شهرت فرش های ابریشم ، فرش نایین بیشتر بر پنبه و پشم متّکی است.

نخ مورد استفاده در چلّه ی فرش

- نخ 9 لا برای 40-50 رج یا گره در ازای هر 10 سانتی متر 80خفت

- نخ 6 لا برای 50-70 رج یا گره در ازای هر 10سانتی متر 100 خفت

- نخ 4 لا برای 70 رج به بالا در ازای هر 10 سانتی مار 120 خفت

منبع : کتاب فرش نایین

منبع :