نواحی و مناطق قالی بافی

مسائل دیگر فرش نایین

مسائل دیگر فرش نایین از کلّ مسائل قالی بافی ایران جدا نیست و فقط به دلیل آن که فرش نایین از نوع فرش هایی ظریف و با تکنیک بسیار دقیق است ، رعایت مسائل فنّی از نظر تامین سلامت بافت حساسیّت بیشتر دارد. ضرورت تجدید نظر در ابزار و وسایل قالی بافی ، از جمله آهنی کردن دارهای چوبی ، یا مکانیزه کردن دارها ، به این منظور که بافنده به هنگام بافت دچار فشارهای مختلف نشود ، کلاً در این فرش احساس میشود.

 

در کشور چین ، که امروزه از بزرگ ترن مقلّدان فرش ایران در دنیاست ، از دارهای فلزّی     بالابرهای هیدرولیکی و همچنین از سیستم هایی که فشار وارد بر دو طرف فرش را محدود و از جمع شدن فرش جلوگیری میکند استفاده می شود. در تکمیل فرش نایین ، به خصوص برای فرش های بزرگ پارچه ، وسایل مکانیکی برای سوزندان پرزهای اضافی به کار گرفته می شود، که بهتر است در این مورد از سیستم های مکانیزه یی که شعله و حرکت تحت فرمان و یکنواخت دارند (نظیر دستگاه های پرزگیری در کارخانه های نسّاجی) استفاده شود ، زیرا که شعله ی دستی همواره خطر آن را دارد که با اندکی افرایش فشار ، از فرمان خارج شود و بر سطح فرش و استحکام نخ های تار و پود و به خصوص پشم که الیاف آن آسیب پذیر است اثر بگذارد. همچنین به نظر ما به جای استفاده از کامپیوتر برای طرّاحی (که بزرگ ترین عامل ارزش کیفی فرش است) ، باید سعی بیشتری برای تربیت طرّاح و رنگرز و تکنیسین فنّی بشود. ناراحتی بسیاری از بافندگان فرش کمبود موادّ اوّلیّه و عدم دسترسی اسان به موادّ مناسب است. در این زمینه نیز شرکت فرش و شرکت های تعاونی، نظیر بسیاری از جاهای دیگر ،می تواند موثّر باشند.

قابل ذکر است که در نایین ، خبری از فعّالیّت گسترده ی شرکت فرش نیافتیم ، یا شاید روی خوشی به ما نشان ندادند. البتّه علّت اصلی این امر ممکن است آن باشد که بخش خصوصی از طریق تک بافی ها (و بعضاً کارگاه هایی برای بافت فرش های بزرگ) ، بسیار فعّال است و شرکت های دولتی قادر به رقابت با آنها نیستند . با این وصف ، حضور شرکت فرش و تعاونی فرش بافان در برخی از مراکز احساس می شود. از آنجا که ارقام مستندی از فعّالیّت شرکت های مذکور در دست نداریم ، به مختصر اطلّاعات شنیده شده از تعاونی فرش بافان نایین و شرکت تعاونی فرش بافان جندق اشاره می کنیم:

_ شرکت تعاونی فرش دست باف نایین در سال 1368 تاسیس شده و اعضا آن در ابتدا 500 نفر بود در حال حاضر به 2300 نفر رسیده است. 30 درصد فرش های شرکت تعاونی در نایین و 70 درصد بقیّه در توابع این شهر تولید می شود.

_ تعاونی پخش جندق در سال 67 تاسیس شد ، و نزدیک به 4000 عضو دارد. این تعاونی ها موادّ اوّلیّه ی رنگ شده و نقشه را در اختیار قالی بافان گذارده و سپس فرش تمام شده را به قمیت روز می خرند. اگر برخی از اعضا از کیفیّت موادّ اوّلیّه یی که تعاونی در اختیارشان قرار می دهد گله مند هستند ، ولی به هر حال در تمام مراکز قالی بافی حضور شرکت های دولتی و به خصوص تعاونی ، جهت حمایت از قالی بافان خرده پا ، بی نهایت ضروی است و سرانجام نظیر تمام مراکز دیگر قالی بافی ، فقدان مقررّات کار ، بیمه های اجتماعی ، مستمری زمان پیری و از کار افتادگی ، آشکار است که هرگز بدون دخالت و اجبار مسئولان دولتی حل نخواهد شد.

در مجموع باید از صمیم قلب اضهار کنیم که فرش بافی رایج در نایین ، فرش بافی موفّقی است که ارزش کمّی و کیفی فرش را در ایران در یکی از محروم ترین نقاط آن پیش روی ما قرار داد. مجموعاً آنچه را که می توان دلایل ارزش خاصّ فرش نایین شمرد ناشی از عوامل زیر است :

1_ شناخت و آگاهی کاملی که هم تولید کنندگان و هم بافندگان فرش نایین از ارزش های کمّی و کیفی آن دارند.

2_ بالا بودن نسبی سطح سواد و اگاهی دست اندر کاران این حرفه.

3_ استفاده از موادّ اوّلیّه ی مرغوب و سالم.

4_ استفاده ی هنرمندانه از طرح ها و نقش ها با الهام از عناصر هنر ایرانی.

5_ استفاده ی هنرمندانه و خاص از رنگ ، به ویژه رنگ های سنّتی.

6_ استفاده های مناسب از ابزار کار و محیط بالنّسبه بهداشتی و پرنور ( به دلیل آفتاب فراوان در منطقه).

7_ دقّت و صحّت بافت و رعایت ویژگی های فنّی مورد نیاز.

8_ رفاه و رضایت نسبی از کار تولید فرش .

منبع : کتاب فرش نایین

منبع :