نواحی و مناطق قالی بافی

آذربایجان (بخش اول)

آذربایجان منطقه ای کوهستانی و بسیار حاصلخیز در شمال غربی ایران است. دامداری و پرورش گوسفند در این منطقه رواج دارد. به همین دلیل پشم بسیار مرغوبی که برای قالیبافی ایران مناسب است ، در آنجا تولید می شود .

 

امروزه کارگاه های قالیبافی بسیاری در شهرها و روستاهای آن دایر است. قالی های این منطقه از نظر کیفی و کمی با توجه به آمار های موجود در جهان مقامی ارزشمند دارند و به داشتن طرح های متنوع و بافت دقیق معروف هستند.

تبریز ، مرکز استان آذربایجان شرقی از قدیم ترین شهرهای ایران است. مقدسی جغرافیدان قرن چهارم هجری قمری از این شهر به عنوان شهری زیبا و بسیار آباد و مترقی یاد می کند قالی های تبریز از تنوع بافت و طرح هایی چون لچک و ترنج و گل های شاه عباسی ، سرو ، بیدمجنون ، نقوش هندسی ، طرح شکارگاه ، طرح هراتی و محرابی برخوردار است. قالی های تصویری تبریز نیز شهرت بسیار دارند. برخی از قالی های نفیس با نقوش تخلیلی ، کتیبه ها و ابیاتی از آثار شاعران ایرانی و نیز آیاتی از کلام الله مجید تزئین می شوند. قالی های تبریز در اندازه های متفاوت بافته می شوند و تار و پود آنها اغلب از نخ و در بعضی موارد از ابریشم است. این قالی ها با گره متقارن یا ترکی و به کمک قلاب بافته می شوند و معمولا دو پوده و لول بافند و شیرازه ها به صورت لوله ای یا گرد و معمولا با چهار تار پیچیده می شوند ولی در گذشته برحسب سنت شیرازه ها به صورت تخت بافت یا حصیری بسته می شد. از نظر رنگ آمیزی نیز رنگرزان این منطقه به پیشرفت های فراوانی نایل آمده و رنگ های زیبایی را مانند رنگ های آجری و پوست پیازی و آبی سیر و روشن به کار می برند. از جمله کارگاه های بسیار خوب قالیبافی که در قرن سیزدهم هجری قمری فعالیت داشتند ، می توان از کارگاه حاج جلیلی و کهنمویی نام برد.

منبع : کتاب فرش ایران

منبع :