نواحی و مناطق قالی بافی

سرزمین گبه بافان (قسمت اول)

گبه بافان در بخش نسبتا گسترده ای از زمین های جنوب غربی ایران زندگی می کنند. مطابق تقسیمات جغرافیایی جدید، این بخش در سه استان واقع شده و تمام خاک فارس و بخش هایی از استان خوزستان و چهارمحال و بختیاری را شامل می شود. بر پیرامون سرزمین گبه بافان به راحتی می توان خطی کشید و آن را سرزمین آن ها نامید.

 

بخش بزرگی از ملک گبه بافان در دامنه های زاگرس قرار گرفته و بخش دیگر آن به زمین های پست خلیج فارس می پیوندد. ترکیب آب و هوای متفاوت این دو سرزمین از دیر باز توجه مردمان زیادی را به خود جلب کره و آن ها را بین این دو ناحیه در رفت و آمد گذاشته است. زمستان های مطبوع اطراف خلیج فارس و تابستان های خنک و سرسبز دامنه های زاگرس سرزمین ایده آلی برای چادر نشینان و رمه داران محسوب می شود و به همین جهت هم  از دیر باز و تا جایی که تاریخ به یاد دارد، این مناطق موطن اقوام مختلف بوده است. در میان این اقوام دو قوم لر و قشقایی بیشترین سهم را در کار گبه بافی داشته و هنوز هم دارد. لذا بد نیست اشاره ای به سوابق تاریخی و قومی آن ها بشود.
لر هارا باید از اولین بومیان سرزمین گبه بافان شمرد. هر چند هزار سالی بیش نیست که نام آن ها به تاریخ راه یافته، اما بسیار کسان اند که آن ها را از سلاله کاسی های ماقبل تاریخ می شمردند و کم نیستند دیگرانی که لرها را اولین مهاجران آرایی به دامنه های زاگرس می پندارند. این انتسابات و آنچه در تاریخ هزار ساله اخیر لر ها نوشته شده، شکی باقی نمی گذارد که هر گونه انتسابی در مورد ریشه یابی گبه می بایست در ارتباط با این اقوام باشد. نکته دیگری که در این راستا باید مورد توجه قرار گیرد مشخص کردن لر های گبه باف، از بقیه است. زیرا چنانکه خواهیم دید، همه لر ها در کار گبه بافی نیستند.

منبع : کتاب گبه هنر زیرپا

منبع :