مواد و مصالح

خواص فیزیکی پشم (قسمت اول)

 گوسفندان با پشم کاملاً ظریف: این نوع گوسفندان عمدتاً به عنوان گوسفندان مرتع نامیده می‌شوند و به منظور تولید پشم پرورش می‌یابند. اصل‌نژاد این گوسفندان مرینوس می‌باشد که از اسپانیا به سایر نقاط دنیا منتقل گردیده است.

نام‌های اطلاق شده به این‌نژاد در رابطه با کشورهای پرورش دهنده آن می‌باشد، مانند مرینوس فرانسوی، مرینوس آمریکایی. پشم این نوع گوسفندان کاملاً سفید و ظریف بوده و در محدودهٔ ۲۱-۱۴ میکرون قرار دارد. (میکرون واحد تعیین ظرافت لیف پشم است یعنی هر میکرون برابر یک هزارم میلیم‌تر است)

۲) گوسفندان با پشم نسبتاً ظریف:

این نوع گوسفندان به عنوان نژادهای گوشتی شناخته شده‌اند. هرچند که پشم آن‌ها ظریف بوده و از قطر ۲۱ الی ۳۰ میکرون برخوردار است.

۳) گوسفندان با پشم بلند:

این نوع گوسفندان عمدتاً برای تولید گوشت پرورش یافته و از نظر جثه بزرگترین‌نژاد گوسفندان دنیا شناخته می‌شوند. قطر الیاف پشم این گوسفندان در محدوده ۳۰ الی ۳۵ میکرون و طول آن ۴۰۰ الی ۵۰۰ میلی متر است.

۴) گوسفندان با پشم ضخیم:

این نوع گوسفندان دارای پشم ی می‌باشند که در صنعت قالی بافی از کاربرد مطلوبی برخوردار است. بدین جهت به آن‌ها گوسفندان با پشم مخصوص قالی نیز گفته می‌شود. ظرافت الیاف پشم آن‌ها بین ۳۵ الی ۵۰ میکرون وطول آن تا ۳۸۰ میلیم‌تر می‌باشد. برخلاف تولیدات متداول نساجی که نیاز به پشم ظریف دارد تا بنوانند از آن پارچه‌های لطیف تولید نمایند، صنعت قالیبافی نیاز به پشم‌های خاص دارد که از مشخصات پشم موردنظر برای پارچه بافی برخوردار نیست و از آن نمی‌توان پارچه و منسوجان مرغوب و لطیف تهیه کرد. در کشورهای ایران، چین، پاکستان، افغانستان، ترکیه، رومانی، بلغارستان، شوروی، هندوستان و الجزایر پشم گوسفندان از نوع ضخیم می‌باشد و اگرچه مصرف مصرف چندانی برای بافت پارچه ندارند ولی مناسب‌ترین ماده اولیه برای بافت قالی محسوب می‌شوند.

پشم گوسفندان ایرانی به ویژه فراهانی، کرمانی، بلوچی، ماکوئی، کلکوئی، سنجابی، نایینی و بختیاری ترکیبی از الیاف پشم مطلق، ژار، هتروتیپ و الیاف مویی می‌باشند (که در سطور بعد به معرفی آن‌ها نیز می‌پردازیم) و این کیفیت موجب می‌شود تا در شرایط فشردگی و شستشو، الیاف شکل خود را حفظ نمایند. این حالت ارتجاعی پشم خصوصاً در قالیبافی بسیار حائز اهمیت است. چنین خاصیتی مشخصاً از ویژگی بارز گوسفندان ایرانی به شمار می‌رود و پشم آن‌ها را به صورت الیاف ایده آل برای قالیبافی درآورده است.

در واقع این صفت به علت شرایط جغرافیایی، تغییرات آب و هوایی، نوع علوفه، آمیختگی نژادی و حتی فقر غذایی پدید آمده و از جمله خواص ارثی این گوسفندان به حساب می‌آید.

۵) گوسفندان آمیخته پشم ی: این نوع گوسفندان از اختلاط گوسفندان با پشم بلند و گوسفندان با پشم ظریف به وجود آمده‌اند. معمولاً گوسفندان نژادهای آمیخته از پشم ظریف برخوردار بوده، به همین جهت نیز آن‌ها را در زمره گوسفندان با پشم نسبتاً ظریف طبقه بندی می‌نمایند.

 نوشته شده در توسط محمد رضا هزارپیشه

منبع :