مرمت و شستشوی فرش

راهنمای شستشوی فرش دستباف

مقدمات شستشو قبل از شستشوبایستی یک سری اقدامات اولیه جهت آماده سازی فرش انجام داد .این اقدامات بشرح زیر است.

الف-غبارگیری :این عمل بیشتر در مورد فرشهای کارکرده انجام می گیرد درغبارگیری از دستگاههای مکانیکی استفاده میشود ومیزان دور برس غلتکی که عمل ضربه زدن را انجام می دهد بسته به میزان فرسودگی وهمچنین ضخامت فرشها تنظیم می شود.عدم دقت در تنظیم دستگاه باعث پارگی فرش خواهد شد.

درشستشو بروش سنتی برای زدودن غبار از چوب استفاده می شود وپس از چوبزنی توسط جاروی زبر جارو می شود.روش دیگراستفاده از دستگاههای مکنده است که میزان مکش هوا بایستی تنظیم شود.

ب-بازرسی :از مهمترین نکات در مقدمات شستشوبازرسی است .فرش قبل از شستشو ازنظر میزان پوسیدگی وجود سوراخ ولکه ونوع گلیم بافی وریشه ها کنترل شود بطوریکه ریشه هاقبل از شستشو از هم باز شود.

پ-رفوکاری:درصورت وجودسوراخ درفرش قبل از شروع عملیات شستشو بایستی رفوکاری وترمیم شود.

ت-لکه گیری:بعد از رفوکردن عمل لکه گیری بایستی انجام گیرد.

شستشوی فرش:

در شستشوی فرش توجه به نکات زیرضروری است.

1-فرش روی زمین سخت شسته شود

2-برای شستن فرش ازدمای معمولی آب استفاده شود.

3-مواد لازم برای شستشو موادشوینده مخصوص فرش بوده وبرای جلوگیری از قلیایی شدن محیط باpH مترکنترل می شود(برای لکه گیری وشستشونبایدازموادقلیایی کربنات دوسود وسودسوزآوراستفاده کرد ضمنا غلظت هیدروسولفیت بایستی کنترل شود.)

4-پساب خروجی بعد ازابکشی باید خنثی باشددرصورت خنثی نبودن احتمال بروز آسیب هایی درفرش وجوددارد برای خنثی نمودن ازآب واسید 1تا2درصد استفاده می شود.

5-عملیات آبگیری درنورغیرمستقیم خورشیدانجام گیردوفرش مرطوب درمعرض هواآویزان گردد.

6-درصورتیکه عملیات آبکشی بدرستی انجام نشود به هنگام آویزان شدن آب درقسمت انتهایی فرش جمع شده وباعث زردی وپوسیدگی قسمت تحتانی فرش خواهد شد.

7-به هنگام خشک کردن فرش دمانباید از 40 درجه سانتیگراد بالاتر رود.

8-استفاده از مواد نرم کننده باعث ایجاد نرمی در سطح فرش خواهدشد.

9-درصورت ایجادکجی درفرش بعدازشستشوبایستی توسط دارکش های باتجربه دارکشی گردد.

10-برای ترمیم رنگ نباید گلهاوکناره های فرش رارنگ کردچون این رنگهادرداخل الیاف نفوذ نمی کنند و در اولین شستشو از بین خواهند رفت وباعث پخش رنگ به سایر نقاط خواهندشد.

11-برای ایجادیکنواختی درسطح فرش بعد ازشستشو فرش باتراش کمی پرداخت می شود این عمل بااستفاده از دستگاه پرداخت زنی انجام می گیرد.

نكاتي چند در مورد لكه ولكه گيري ها

اولين نكته مهم در مورد لكه ، شناخت نوع و ميزان تازگي آن است ، وقتي لكه ايجاد شده تازه باشد و بدانيم از چه ماده يا موادي تشكيل شده ، ميتوانيم سريعتر نسبت به موادمورد نياز جهت رفع آن اقدام كنيم، تازگي لكه باعث ميشود كه زودتر ،بهتر و باهزينه كمتر پاك شود.

براي زدودن و پاك كردن لكه ، ابتدا مواد شيميايي را مورد بررسي قرار داده ، سپس لكه را قبل از شستشوي محل آلوده ، پاك ميكنيم.

توجه شود كه :

آب داغ:

لكه هاي ناشي از خون و تخم مرغ را بعلت آلبومين موجود ، ثابت تر ميكند.

آب و صابون :

لكه هايي مانند عصاره ميوه هاو چاي و قهوه را ثابت تر ميكند.

طريقه زدودن لكه چربي:

اينگونه لكه ها را ميتوان بوسيله بنزين يا نيترا كلرور كربن پاك كرد، بدين صورت كه ابتدا با اسفنج ،محلول فوق را به محل آلوده ماليده و سپس نسبت به پاك نمودن لكه اقدام ميكنيم، لكه چربيهاي حيواني با آب و صابون از بين ميرود .

لكه خون و چسب :

ابتداباآب سردوصابون لكه را زدوده و سپس ،باآب نيم‌گرم وصابون ميشوريم وچنانچه لكه‌ها روي قسمتهاي رنگي ايجاد شود بوسيله نيترا كلرور كربن و اسفنج آنرا تميز نموده با آب سرد و مالش اسفنج آنرا ميشوئيم.

لكه شمع :

ابتدا موم اضافي را برداشته ، سپس قسمت لكه شده را گرم كرده و كاغذي روي آن قرار ميدهيم تا موم را جذب نمايد، سپس بوسيله بنزين يا نيترا كلرور كربن و مالش اسفنج آنرا پاك ميكنيم.

لكه قهوه ، كاكائو وچاي:

در صورت تازه بودن با آب جوش و اتوي داغ از بين ميرود و چنانچه پس از شستشو لكه باقي ماند با استفاده از نيترا كلرور كربن و در صورت سفيدي قسمت از آب اكسيژنه 20% استفاده ميكنيم.

لكه شير:

چربي شير را با بنزين برطرف كرده ، سپس با آب نيم گرم ميشوئيم .

لكه ترشي :

لكه ميوه هاي ترشي همچون آلبالو، انار ،پرتقال را سريعأ با آب و آمونياك ميشوريم.

لكه مركب فرنگي :

بامحلول داغ و غليظ جوهر ترشك و آب و صابون مالش داده ، ميشوريم .

لكه عرق بدن:

محل لك شده را در محلول ، پر برات دوسود و آب اكسيژنه ( آب اكسيژنه يك ليتر ، پربرات دو سود چهار قاشق قهوه خوري )پاك ميكنيم.

لكه مركب آبي يا سياه بر روي الياف نباتي ( گياهي ) :

محلول رقيقي از 5% پر منگنات دو پتاس و آب تهيه كرده ، قسمت آلوده را در آن خيس كرده تا رنگ آن قهوه اي گردد، سپس آنرا در محلول بي سولفيت دو سود و كمي سركه گذارده ، با آب زياد ميشوريم و چنانچه تميز نشد اين كار را چند بار تكرارو تا محو لكه ادامه ميدهيم.

لكه مركب روي الياف حيواني :

پارچه را در محلول 5% پر بورات دو سود گذاشته، كم كم گرم ميكنيم، تا آنجا كه نجوشد و پارچه داخل ظرف تكان نخورد،سپس از داخل ظرف ،خارج ساخته، آبكشي مينمائيم.

لكه جوهر معمولي روي قالي :

مقداري ماست ترش روي محل لكه ريخته ، منتظر ميمانيم تا ماست رنگ جوهر را بخود بگيرد، سپس آنرا پاك نموده و اين عمل را آنقدر تكرار ميكنيم ،تا جائيكه لكه كاملا"محو گردد.

لكه دوده :

با اسفنج آغشته به محلول اسيد تارتاريك 20% روي لكه را مالش داده ، انرا پاك ميكنيم ، البته استفاده از آبقوره نيز براي لكه برداري فوق مفيد است .

فرش دستباف

منبع :