نقوش و طرح های فرش

کامپیوتر و نقشه فرش

با وجود این که از زمان بکارگیری کامپیوتر در طراحی و بافندگی فرش در پاره ای از سازمان های دولتی و پژوهشی وابسته به صنعت فرش زمان زیادی نمی گذرد ، نتایج بکارگیری آن کاملا چشم گیر بوده است ، اگر چه کاربرد کامپیوتر در تک بافی های سنتی و ایلیاتی به خواب و خیال می ماند ، ولی استفاده از آن در کارگاه های بزرگ ، که تولید انبوه دارند و کارگاه های طراحی وابسته به آنها ، در آینده ای نه چندان دور که شرایط سخت ، کار طراح و بافنده باید به طور کلی تغییر کند چندان دور از ذهن نیست.

 

در حال حاضر بیشترین استفاده از کاربرد کامپیوتر در زمینه طراحی نقشه بوده است که به صورت مختصر چگونگی آن را تشریح می کنیم .

چنان چه بخواهیم نقشه ی یک فرش را در طراحی شطرنجی ترسیم کنیم ، به کمک دستگاهی به نام « Scanner » که با دقت فراوان هزاران رنگ را تصویربرداری می کند ، این کار را انجام می دهیم . پس از تصویر برداری و تبدیل آن به اطلاعات قابل دریافت توسط کامپیوتر و ذخیره کردن آنها در حافظه کامپیوتر ، کل تصویر برداشته شده در روی صفحه کامپیوتر نمایش داده می شود . پس از آنکه طراح رنگ و نقشه دلخواه را پسندید ، کار آماده شده به صورت نوارهای کاغذ چاپ شده شطرنجی از دستگاه چاپ کامپیوتر  خارج می شود . از آنجا که بیشتر حالت های طرح یک فرش تکرار یک چهارم نقشه آن است ، می توان فقط یک چهارم سطح نقشه را تصویر برداری کرد .

در طراحی نقشه توسط کامپیوتر اصطلاح طرح و جابه جایی نقش ها و موتیف های طرح و تیره و روشن نمودن و یا جایگزینی کلی و یا قسمتی از رنگ ها با رنگ های دیگر به آسانی امکان پذیر است . در حالی که در طراحی سنتی در صورتی که طراح اشتباهی در طرح مرتکب شود ناگزیر است کار را از ابتدا شروع کند و گاه اگر رنگ یا رنگ هایی را که برای نقش های مورد نظر انتخاب کرده در پایان کار مورد دلخواه نباشد چاره ای جز تعویض نقشه ندارد . ولی در طراحی با کامپیوتر در هر زمان امکان تعویض و اصلاح برای طراح و رنگ بندی نقشه وجود دارد .

از کارآیی های دیگر کامپیوتر در طراحی این است که کیفیت بافت را با کمک آن می توان تعویض نمود . به عنوان مثال نقشه فرش با رج شمار 40 را به سهولت به نقشه فرش 50 رج تبدیل نموده و یا اینکه می توان هزاران نقشه را در چند دیسک کوچک کامپیوتر ثبت نمود و هنگام نیاز حتی پس از گذشت سال ها آنها را به هر تعدادی و با هزینه ی ناچیز تکثیر نمود . در حالی که بایگانی نقشه های سنتی بسیار پر دردسر بوده و تکثیر آنها نیز بسیار پر هزینه است ضمن آنکه پس از چندبار استفاده در کارگاه های بافندگی صدمه خورده و پاره می شوند و رنگ های آنها تحت تاثیر نور و هوا و رطوبت دچار تغییرات فراوانی می شوند .

منبع : افسانه جاویدان فرش ایران

منبع :