مواد و مصالح

خواص فیزیکی پشم (قسمت پنجم)

ویژگیهای پشم:

۱) قطر:

مهم‌ترین عامل در تعیین ارزش پشم و حتی تقسیم بندی گوسفندان، قطر الیاف پشم است.

۲) طول استاپل:

استاپل یا فتیلهٔ پشم از بهم پیچیدن الیاف پشم ی به یکدیگر تشکیل می‌گردد.گوسفندان با پشم ظریف دارای استاپل کوتاه هستند در صورتی که گوسفندان بومی از استاپل‌های بلند ونوک تیز برخوردارند که این خود نشانهٔ عدم یکنواختی طول الیاف می‌باشد. طول استاپل بستگی به نژادهای گوسفند دارد. بلندبودند طول استاپل در کیفیت نخ‌های تولید شده از اهمیت فراوان برخوردار است.

۳) جعد:

معمولاً تعداد جعد در طول تار ارتباط مستقیمی با ظرافت الیاف دارد. الیاف ظریف از تعداد جعد بیشتر و الیاف ضخیم بخصوص هتروتیپ و مو از جعد کمتری برخودار هستند. فقدان جعد در مو یا کمی آن درالیاف هتروتیپ باعث می‌شود که استاپل پشم در گوسفندان پشم قالی مخروطی شکل گردد.

۴) تراکم:

ترکم معیاری برای تعداد الیاف موجود در واحد سطح بدن گوسفند می‌باشد. وجود تعداد بیشتر الیاف در واحد سطح نشانهٔ تولید پشم بیشتر گوسفند است. گوسفندان با پشم ظریف از تراکم بیشتری در واحد سطح برخوردارند.

۵) راندمان:

مقدار پشم ی که پس از مرحلهٔ شستشو خارج شده نسبت به مقدار پشم ی که وارد شده است. بعبارتی راندمان = بازده پشم

۶) چربی:

چربی پشم باعث می‌شود تا الیاف از لطافت ونرمی خاصی برخوردار شوند. مقدار این چربی بستگی به تعداد الیاف موجود در سطح بدن حیوان دارد.

گوسفندان با پشم ظریف بعلت تراکم بیشتر الیاف نسبت به پشم‌های ضخیم از راندمان کمتری برخوردارند و میزان چربی آن‌ها بیشتر است.

۷) قابلیت ارتجاع و مقاومت در برابر نیرو:

قابلیت ارتجاع و مقاومت در برابر نیرو از جمله عوامل بسیار مهم در تعیین ارزش پشم قالی محسوب می‌شود که بستگی به ظرافت و جعد پشم و چگونگی تغذیهٔ حیوان دارد. با فشردن پشم در بین دو انگشت می‌توان به قابلیت ارتجاعی آن تا حدودی پی برد.

پشم چینی:

قبل از چیدن پشم از بدن گوسفند زنده، آن را می‌شویند که اصطلاحاً به این عمل گرده شور می‌گویند. این عمل به دو صورت انجام می‌یابد:

۱) با آب (که به آن پشم نیم شور می‌گویند)

۲) با آب و مواد شوینده (که به آن پشم تمام شور می‌گویند.)

معمولاً پشم گوسفندان را سالی دوبار می‌چینند یکی در نیمهٔ بهار و دیگری در پاییز. پشم حاصل از چیدن بهاره با پاییزه متفاوت است. چین بهاره به خاطر استفادهٔ گوسفند از گیاهان تازه و فاصله زیاد با چیدن قبلی و آفتاب کم، بهتر از چین پاییزه است. پشم را از نظر مرغوبیت به دو نوع تقسیم بندی می‌نمایند.

الف) پشم چیده شده از بدن گوسفند که به آن پشم زنده می‌گویند.

ب) پشم دباغی شده یا جداشده از پوست گوسفند که در دباغ خانه‌ها صورت می‌پذیرد و به آن پشم مرده می‌گویند. اگر این دو پشم با هم مخلوط شوند در هنگام شور و خشک کردن کاملاً از هم متمایز می‌شوند. انتهای پشم مرده سوخته است و به علت استفاده از آب آهک بوی نامناسبی دارد. پس از چیدن پشم از بدن گوسفند، آن‌ها را سُرت یا طبقه بندی می‌کنند.

نوشته شده توسط محمد رضا هزارپیشه

 

 

 

 

 



منبع :