رنگ و رنگرزی

فرآیند رنگرزی ابریشم (قسمت اول)

ابريشم هميشه در فرم کلاف رنگ می شود و شيوه رنگرزی اش weighting process (فرآيند افزايش وزن) ناميده می شود.

ابريشم به مقدار زيادی دارای نمکهای متاليک جاذب و ديگر اجزا (تانن،گلوکزو…) با خواصی ويژه می باشد، که اين اجزا هيچ آسيبی به درخشندگی ليف نمی رسانند.
با عمل مناسب در اين روش می توان آن را تا چنان درجه ای سنگين کرد که يک پوند ابريشم خام از ابريشم رنگ شده و سنگين ۲ تا ۳ پوند ابريشم توليد کرد. اين فرآيند سنگين سازی خيلی رايج است و ۲۵ تا ۵۰درصد وزن اضافه شده عادی است. با اين وجود با انجام اين عمل مخالفت های زيادی ميشود.چون به خواص استحکامی ليف آسيب می رساند .ابريشم خالص دارای خاصيت ماندگاری بالايی است در صورتی که ابريشم سنگين شده با انبار شدن به تدريج پوسيده می شود.

ابريشم وحشی يا زمخت به سختی رنگرزی می شود و يک رنگ سياه زيبا را فقط رنگرز های معدودی می توانند روی ليف رنگ کنند.اين نوع از ابريشم با رنگهای بازی به طور سريع و با رنگ های اسيدی هم نسبتاً خوب رنگ می شود.
ابريشم پيچيده شده ( mullberry )از نظر خواص رنگرزی شبيه به پشم عمل می کند،مخصوصاً اين ليف با رنگهای اسيدی يا بازی بدون دندانه رنگ می شود و مشکلی برای ايجاد رنگهای متنوع و درخشان روی ليف وجود ندارد.
در حمام رنگرزی در دمای جوش،پشم پررنگتر از ابريشم رنگ می شود، اما در دمای پايين افينيتی(ميزان رنگ پذيری) نسبی معکوس است در دمای متوسط معمولاً ديده می شود که هر دو ليف ( پشم و ابريشم) مشابه عمل می کنند. ابريشم جز در مورد رنگ سياه به ندرت با اينديگو يا رنگهای دندانه ای رنگرزی می شود. رنگرزی ابريشم سياه شاخه خاصی از رنگرزی تجاری را تشکيل می دهد و نيازمند مهارت خاصی می باشد.

نویسنده: ربابه تقی زاده بروجنی، دانشجوی کارشناسی ارشد مواد اوليه و رنگرزی فرش

منبع :