اخبار فرش

فرش دستباف استان مرکزی در سایه‌ ابهام، سردرگمی و بلاتکلیفی

به همت گروه پژوهشی اقتصاد توسعه جهاددانشگاهی استان مركزی اولين سند راهبردی استانی در حوزه فرش دستباف تدوين شد.

اين طرح به كارفرمايي سازمان صنعت، معدن و تجارت استان و با نظارت استانداری از اواخر سال 1393 در اولويت مطالعات استان قرار گرفت. پس از تصويب طرح مذكور در كميته فرش سازمان صنعت، معدن و تجارت توسط كارشناسان اين حوزه، موضوع در كارگروه امور اقتصادي و توليدی با حضور استاندار و جمعی از مسئولين استانی، ارائه و مصوب شد.

به گفته مجری طرح، طرح مورد نظر پس از چندين ماه كار تحقيقاتي بی‌وقفه و بهره‌گيري از توان و تخصص خبرگان، فعالان و ذينفعان به مرحله اجرا رسيده است.

تدوین این طرح بهانه‌ای شد برای گفت‌وگوی ایسنا با مدير گروه اقتصاد توسعه جهاد دانشگاهی استان مرکزی که اجرای طرح یاد شده را برعهده داشته است.

منیر میرجمالی در خصوص علت شكل‌گيري و هدف اين مطالعه به خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا) – منطقه مرکزی – گفت: فرش دستباف استان مركزي در حال حاضر يك دوره ركود شديد را تجربه مي‌كند كه ناشي از سردرگمي و بلاتكليفي عوامل موثر در توليد فرش دستباف است. فقدان برنامه استاني مصوب، ضعف در مراحل قبل و بعد از توليد فرش، ضعف در بازاريابي، بهاي تمام شده بالاي فرش، نبود استانداردهاي كيفي مناسب، نبود بانك اطلاعاتي در اين حوزه، نداشتن مرجع قانوني براي حل و فصل اختلافات، پايين بودن اعتماد و نبود تعهد متقابل ميان فعالان عرصه فرش، كاهش سرمايه‌گذاري در اين حوزه، ضعف در انتقال تجارب بين نسل جديد و قديم و ... برخي از مشكلات مطرح در حوزه فرش دستباف استان هستند كه ضرورت انجام مطالعه‌‌ای همه‌جانبه براي شناسايي مشكلات اين حوزه و ارائه راهكار براي آنها را ايجاب کرد.

وی افزود: مسائل ياد شده عمدتا در حوزه سياست‌‌گذاري و تصميم‌گيري قابل بحث هستند و مي‌توان با ايجاد راهبردهايي مشخص، نارسايي‌ها را در اين زمينه رفع کرد. در سند مذكور سعي شده است عوامل موثر و موانع رونق فرش دستباف مورد بررسي قرار گيرد و چشم‌انداز و راهبردهاي معيني در این خصوص ارائه شود. به همين منظور مسئولين استاني در استانداري مركزي و سازمان صنعت، معدن و تجارت بر آن شدند تا با انجام مطالعه‌اي علاوه بر شناسايي مسائل اين حوزه، به اولويت‌بندي نيازهاي اين هنر- صنعت پرداخته و در نهايت راهبردهايي براي اين نيازها ارائه کنند.

میرجمالی درخصوص عوامل دخیل در تهيه و تدوين سند راهبردي فرش دستباف استان و ميزان كار كارشناسي صورت گرفته در این حوزه گفت: در اين طرح از تخصص و تجربه كارشناسان جهاددانشگاهي، خبرگان و ذي‌نفعان هنر- صنعت فرش به تناسب بخش‌هاي مختلف طرح استفاده شده است.

وی اضافه کرد: در اجراي اين پروژه حدود 7200 نفرساعت كار كارشناسي و اجرايي صورت گرفته و 17 جلسه كارشناسي تخصصي داخلي و 15 جلسه با خبرگان و ذينفعان برگزار شده و سعي شده است که از تجربه و دانش تمامي افراد مرتبط با حوزه هنرصنعت فرش استان استفاده شود تا به مطالعه حاضر غنا بخشيم. در اين راستا اتحاديه تعاوني‌هاي فرش دستباف روستايي استان و شركت سهامي فرش ايران منطقه مركزي كمك‌هاي شايان توجهي کرده‌‌اند.

میرجمالی در ادامه به منابع و اسناد بالادستي استفاده شده در این طرح اشاره کرد و افزود: طرح مذكور به عنوان اولين تجربه استاني در سطح كشور اجرا شده كه در نتيجه آن از اسناد بالادستي ملي و استاني و ساير اسناد مرتبط با هنرصنعت فرش استفاده شده است.

به گفته وی، عمده‌ترين منابع و اسناد بالادستي مورد استفاده در تهيه بخش‌هاي مختلف مطالعه حاضر و مرتبط با حوزه هنرصنعت فرش سند چشم‌انداز 1404، سند چشم‌انداز استان مركزي در افق 1404، اسناد راهبردي برنامه پنجم توسعه استان مركزي، راهبردهاي بلندمدت توسعه استان مركزي، سند چشم‌انداز بخش‌هاي صنعت، بازرگاني،‌ تامين اجتماعي، توسعه صادرات، نظام جامع مديريت هنرصنعت فرش دستباف ايران و استراتژي‌ها، برنامه‌ها و پروژه‌هاي هنرصنعت فرش دستباف ايران بوده است.

وی درخصوص مشکلات موجود در مسیر تدوین طرح نیز اظهار کرد: به دليل نبود مطالعه‌اي از اين دست در سطح كشور به عنوان اولين تجربه با موانع و مشكلاتي مواجه بوديم كه از آن جمله مي‌توان به نبود آمار و اطلاعات مشخص و مدون در حوزه هنرصنعت فرش در استان مركزي و كشور، نبود مرجع مشخص و رسمي جهت جمع‌آوري آمار و اطلاعات اين حوزه، نامشخص و نبود آمار و اطلاعات مشخص و مدون در حوزه هنرصنعت فرش در استان مركزي ، فقر منابع مطالعاتي در حوزه هنرصنعت فرش و نبود اعتقاد به مطالعه و پژوهش در بين برخي خبرگان و ذينفعان و عدم مشاركت آنها اشاره کرد.

میرجمالی افزود: اين طرح با هدف تدوين سند راهبردي فرش استان مركزي در راستاي چشم‌انداز 1404 انجام گرفت. بدين منظور ابتدا مروري مختصر بر جايگاه فرش دستباف در ايران و برخي كشورهاي فعال در اين حوزه صورت گرفته است.

وی با بیان اینکه مطالعه مذکور تصويري روشن از وضعيت اين هنرصنعت به ما ارائه داده و در شناخت جايگاه ايران و به تبع آن استان مركزي در بين رقبا كمك‌رسان است افزود: در ادامه این فرایند وضعیت موجود فرش استان مركزي بررسي شده است. بدين منظور پس از معرفي شرايط و توانمندي‌هاي استان، جايگاه فرش در اقتصاد استان مورد بحث و بررسي قرار گرفته است و علاوه بر اين تحولات فرش دستباف در استان، ويژگي‌هاي فرش استان از ابعاد مختلف و ... نيز بررسي شده است. با توجه به تنوع فرش دستباف در استان مركزي، ابزارها، شيوه‌هاي بافت، طرح‌ها، رنگ‌ها و... به تفصيل در اين مطالعه مورد اشاره قرار گرفته است.

میرجمالی اظهار کرد: پس از مطالعه وضع موجود و تحليل، برنامه‌ريزي براي اين هنر- صنعت صورت گرفته است، و با توجه به اینکه فرايند برنامه‌ريزي استراتژيك با توجه به عوامل محيطي براي شناخت آينده و بقاي فعاليت راهبرد ارائه مي‌ دهد، در اين مسير اولين اقدام «تدوين بيانيه چشم انداز» براي هنرصنعت فرش استان مركزي بوده است كه با بررسي و تحليل مراحل قبل و چندين جلسه بحث و تبادل نظر با خبرگان، فعالان و ذينفعان تدوين شده است.

وی افزود: پس از تدوين چشم‌انداز و بيانيه ماموريت، اهداف و ارزش‌هاي كليدي تعيين شده و بر اساس اين موارد و شناسايي نقاط قوت و ضعف و فرصت‌ها و تهديدهاي پيش روي هنرصنعت فرش استان مركزي جهت تعيين راهبردها استفاده شد. این راهبردها با روش‌هايي موثر استخراج و برنامه عملياتي مرتبط با آن ارايه شده است.

میرجمالی اظهار کرد: كشور ما از ديرباز پذيراي انواع هنرهاي دستي بويژه فرش دستباف بوده است، لذا ظرفيت و زيرساخت‌هاي لازم جهت توسعه هنرصنعت فرش در اكثر استان‌هاي كشور فراهم است و بهره‌برداري كامل آن نيازمند برنامه‌ريزي منسجم است.

وی در پایان آمادگی گروه اقتصاد توسعه جهاددانشگاهي استان مركزي را جهت انجام اين مطالعه در ساير استان‌هاي كشور اعلام کرد.

منبع: خبرگزاری ایسنا

منبع :