مواد و مصالح

آشنایی با پشم مغان (قسمت چهارم)

ویژگیهای پشم:


1) قطر:
مهمترین عامل در تعیین ارزش پشم و حتی تقسیم بندی گوسفندان ، قطر الیاف پشم است.
۲) طول استاپل:
استاپل یا فتیله ی پشم از بهم پیچیدن الیاف پشمی به یكدیگر تشكیل می گردد. گوسفندان با پشم ظریف دارای استاپل كوتاه هستند در صورتی كه گوسفندان بومی از استاپل های بلند ونوك تیز برخوردارند كه این خود نشانه ی عدم یكنواختی طول الیاف می باشد. طول استاپل بستگی به نژادهای گوسفند دارد. بلندبودند طول استاپل در كیفیت نخ های تولید شده از اهمیت فراوان برخوردار است.
۳) جعد:
معمولاً تعداد جعد در طول تار ارتباط مستقیمی با ظرافت الیاف دارد. الیاف ظریف از تعداد جعد بیشتر و الیاف ضخیم بخصوص هتروتیپ و مو از جعد كمتری برخودار هستند. فقدان جعد در مو یا كمی آن درالیاف هتروتیپ باعث می شود كه استاپل پشم در گوسفندان پشم قالی مخروطی شكل گردد.
۴) تراكم:
تركم معیاری برای تعداد الیاف موجود در واحد سطح بدن گوسفند می باشد. وجود تعداد بیشتر الیاف در واحد سطح نشانه ی تولید پشم بیشتر گوسفند است. گوسفندان با پشم ظریف از تراكم بیشتری در واحد سطح برخوردارند.
۵) راندمان:
مقدار پشمی كه پس از مرحله ی شستشو خارج شده نسبت به مقدار پشمی كه وارد شده است. بعبارتی راندمان = بازده پشم
۶) چربی:
چربی پشم باعث می شود تا الیاف از لطافت ونرمی خاصی برخوردار شوند. مقدار این چربی بستگی به تعداد الیاف موجود در سطح بدن حیوان دارد.
گوسفندان با پشم ظریف بعلت تراكم بیشتر الیاف نسبت به پشم های ضخیم از راندمان كمتری برخوردارند و میزان چربی آنها بیشتر است.
۷) قابلیت ارتجاع و مقاومت در برابر نیرو :
قابلیت ارتجاع و مقاومت در برابر نیرو از جمله عوامل بسیار مهم در تعیین ارزش پشم قالی محسوب می شود كه بستگی به ظرافت و جعد پشم و چگونگی تغذیه ی حیوان دارد. با فشردن پشم در بین دو انگشت می توان به قابلیت ارتجاعی آن تا حدودی پی برد.

عبدالله احراری
منابع و مآخذ:
۱- اصول نگهداری و پرورش گوسفند – دكتر منوچهر سعادت نوری، دكتر صدرالله سیاه منصور، چاپ ششم، ۱۳۷۴.
۲- پژوهشی در فرش ایران- تورج ژوله.
۳- بررسی وضعیت گوسفندان استان خراسان و امكان ایجاد واحدهای رسیدگی پشمی و فاستونی، آقای دیانت و آقای اصغری. ۱۳۷۰.

منبع :