در حاشیه

مسئوليت‌های اصلی متولی فرش (قسمت سوم:هدفمند سازی و هدایت آموزشهای مرتبط با فرش)

هنر فرشبافی و صنایع و جرف جانبی آن مانند هر هنر و صنعت دیگری نیازمند استفاده از علوم و فنون روز ویا حد اقل انتقال تجربیات افراد به یکدیگر است پس در مورد ضرورت اجرای برنامه های آموزشی فرش هیچ ابهامی وجود ندارد کما اینکه اگر در گذشته به این موضوع توجه می گردید همچنان که جهان فرش را با نام ایران می شناسد دانش فنی فرش نیز در اختیارمان بود و اکثر کتب مرجع فرش به زبان لاتین نبود.

اما بازنگری فعالیتهای آموزشی فرش در چند سال اخیر اعم از رسمی و مهارتی و ....مورد تاکید جامعه فرش است.اکنون دیگر باید مرکز ملی فرش به درستی مطلبی که بارها نویسنده و سایت اطلاع رسانی فرش بر آن تاکید نموده اند رسیده باشد.انتظار از مرکز ملی فرش نه اجرای دوره های آموزسی بلکه هدفمند نمودن و هدایت دوره های آموزشی فرش است.نگاهی به هرج و مرجی که در ایجاد مفاطع کاردانی و کارشناسی فرش در انواع و اقسام مراکز آموزش عالی است و با تاملی کوتاه به شیوه جذب دانشجو, واحدها و سرفصلهای درسی؛امکانات سخت افزاری و نرم افزاری دانشگاهها ؛ میزان توجه آنان به رشته فرش و از همه مهمتر تناسب تعداد دانشجوی جذب شده با نیازهای فرش ایران درستی این ادعا را ثابت خواهد کرد.هر چند نرخ بیکاری برای عموم دانش آموختگان بالاست ولی باید قبول کرد که اشتغال دانش آموختگان فرش در حوزه فرش اعم از بخش دولتی و خصوصی انگشت شمار است و بویژه در سالجاری تعدادشان کمتر شده است(در مشهد در همین سالجاری چند نفر فعالیت خود راتعطیل نموده اند)مرکز ملی فرش ایران در برابر آنچه بر رشته فرش در دانشگاهها میگذرد نباید بی تفاوت بماند اکنون شاهد بیکاری مطلق برخی ار گرایشهای رشته فرش از جمله رنگرزی هستیم ! واقعا" همواره برای من این سوال مطرح است که چگونه از دانشجویی که کمترین اطلاعات در خصوص علوم پایه دارد رنگرز تربیت نماییم! با این وضع چرا باید دانشگاهها به جذب دانشجو در این گرایش ادامه دهند؟همگان میدانند طراحی فرش نیازمند استعدادی ذاتی است شخصا" برغم پاس نمودن دهها داحد طراحی از طراحی یک برگ اسلیمی ساده عاجزم لذا تا کی باید شاهد جذب دانشجو با این شیوه برای گرایش طراحی فرش بود؟برخی از دانشگاهها در مناطقی رشته کارشناسی فرش را ایجاد نموده اند که به سختی میتوان در آنجا یک استاد کار فرش را مشاهده نمود و دهها مشکل دیگر که در حوصله این یادداشت نمی باشد.مرکز ملی فرش بداند بخواهد یا نخواهد دانش آموختگان فرش برای دریافت خدماتی از قبیل شغل به این مرکز مراجعه خواهند نمود بنا بر این ضرورتی ندارد دیگران با جذب دانشجوی بی حد وحصر و با کمترین امکانات آموزشی و در مواردی اخذ شهریه ای در حد دانشجویان پزشکی روزگار بگذرانند و سپس مرکز برای بکارگیری و اشتغال آنان مشکلی حل نشدنی داشته باشد. بگذریم.....

هنرستانهای فرش نیز دست کمی از دانشگاهها ندارد هنوز ندیده ام حتی یک نفراز دیپلمه های فرش گرایش طراحی در یک کارگاه طراحی فرش مشغول بکار شده باشد بارها به دوستان عرض کرده ام رشته فرش برای هنرستانها در حد یک رشته عمومی فرش که بیشترین واحدهای درسی آن بافت باشد توصیه می شود اما گرایش طراحی نیازمند جذب دانش آموزبا شرایط خاص است و سایر مشکلات این دوره ها نیز مثنوی هفتاد من کاغذ شود!

انتظار میرود مرکز ملی فرش نسبت به هدایت این مراکز آموزشی اقدام و عواقب برخی عملکردهای اشتباه آنان را به آنان منعکس نموده یا حداقل در این موارد دیدگاه خود را اعلام نماید.

در خصوص آموزشهای غیررسمی اولین کلام آن است که مرکز اجرای این دوره ها را به تشکلها و انجمن ها واگذار نماید و در این رابطه از کلماتی مثل به مرور زمان و .... جدا" پرهیز نماید. مساله بعدی آن که از باید از فن آوری روز برای آموزشهای مهارتی و غیر رسمی استفاده نمود و بخشی از هزینه های آموزش را باید فراگیران پرداخت تا قدردان آن باشند آگر رفتن یک مربی به روستا باعث افزایش ارزش افزوده و قیمت آن میگردد باید کارفرما بخشی از این افزایش قیمت را به مربی پرداخت نماید و اگر این موضوع محقق نمیگردد چه دلیلی برای اجرای این دوره ها وجود دارد؟البته تنها مزیت آن ارایه یک آمار ... توسط یک مفام مسئول خواهد بود کا با توجه به عدم خروجی مناسب افراد به آن آمار دیدگاه منفی خواهند داشت چیزی که الان وجود دارد!

مرکز ملی فرش با واگذاری این امر به تشکلهای فرش بر روند و کیفیت برگزاری دوره ها نظارت نماید و بر اجرای دوره ها و آموزشهایی تاکید نماید که دارای خروجی مثبت باشند.شاید در مواردی بهتر باشد اول خروجی یک کار آموزشی را ببینیم و بعد هزینه های آنرا پرداخت نماییم. اگر تولید کننده ای بافندگانش را خوب آموزش داده و یا اگر رنگرزی کارش را ارتقا داده و یا اگر صادر کننده ای از روشهای نوین برای بازار یابی استفاده نموده است بخشی از هزینه هایش را پرداخت نماییم کاری که از عهده انجمن های حرفه ای بخوبی بر خواهد آمد.

عبدالله احراری

منبع :