مواد و مصالح

تکمیل ضدلک و ضد‌آب بودن فرش دست‌باف ابریشمی با نانو مواد بر پایه مشتقات سیلیکونی

فرش‌‌های دست‌باف ابریشمی جزء کالای لوکس و نفیس به‌شمار می‌روند. از آنجا که این قبیل فرش‌ها نیز اغلب روی سطح گسترده می‌شوند، لذا در معرض انواع آلودگی‌ها قرار می‌گیرند.

معمولاً آلودگی‌های مهمی که فرش را در معرض صدمه و آسیب قرار می‌دهد، دارای منشأ آبی نظیر آب میوه، چای،قهوه، آب غذا و... است که امکان دارد در اثر سهل‌انگاری روی فرش ریخته شود و در طول مدت استفاده احتمال بروز این آسیب‌ها اجتناب‌ناپذیر است. بنابراین اگر فرش در برابر این‌گونه آلودگی‌ها مقاوم شود، قطعاً طول عمر بیشتری خواهد داشت. در سال‌های اخیر تحقیقات زیادی روی فرآیند ضد‌آب کردن کالا‌های نساجی با استفاده از ترکیبات نانو صورت گرفته، اما متأسفانه هیچ تحقیقی برای فرش‌های دست‌باف انجام نشده است. در این تحقیق با استفاده از نتایج تحقیقات قبلی که روی منسوجات نساجی و یا فرش‌های ماشینی نایلونی و پشمی انجام شده سعی شد تا کارایی روش‌های معمول برای فرش‌های ابریشمی بررسی گردد. نخ‌های پرز ابریشمی با رنگزای اسیدی از نوع متال کمپلکس 2:1 رنگرزی شد و سپس نمونه‌های فرش و گلیم ابریشمی (چله پنبه‌ای) بافته شدند. از ماده پلی دی‌متیل نانو سیلوکسان (ابعاد ذرات سیلیکون در حد نانو) برای آب‌گریز کردن فرش‌های ابریشمی استفاده شد. جهت ارزیابی کارآیی ماده به‌کار گرفته شده روش‌های استاندارد مورد آزمون واقع شدند. عکس‌های میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM) نشان داد که این ماده به‌صورت لایه بسیار نازک سطح الیاف را پوشانده است. طیف EDAX نیز حضور ذرات سیلیکون را روی سطح تأیید می‌نماید که بیانگر اتصال ماده مورد استفاده با الیاف است. نتایج نشان دادند، ترکیبات نانو سیلوکسان علاوه بر خاصیت خوب ضد‌آب، روی رنگ، کیفیت ظاهری یا سطح زیر دست نمونه‌های فرش تأثیری نداشت. استفاده از این ترکیبات جهت فرش‌های ابریشمی توصیه می‌شود.

 

Feasibility of Anti-staining and Hydrophobicity Process for Silk Carpet Using Silicone Composition

Zahra Ahmadi
Assistant Professor, School of Applied Arts, Carpet Department, the University of Arts, Tehran.

Abstract
Persian silk rugs are the most intricate, and often most valuable ones among all hand-knotted carpets. Silk is luxurious, lightweight and soft. Additionally fineness of silk carpet is amazing. Then it is very important to improve its quality and useful life time. During its usage, a typical high quality Persian or Oriental silk rug is exposed to many water-based stains. Although there are now a number of luxury silk carpets on the market, oddly enough they stain easily with the simplest of liquids, i.e. water. That can be bad news for investing goods such as carpets made of this expensive fiber. Getting a water stain out of silk can be tricky, but it is possible. Moisture absorbency of natural silk yarns leads to easy staining of these products by these kinds of pollutants such as tea, coffee, juice, etc. as well as their decreased life time. Textile substrates with super hydrophobic surfaces have attracted much attention for industrial applications and it is a very important resource of advanced materials and new technologies; while this is not applied in hand-woven carpet industry. In this paper hydrophobicity of silk carpets with good compatibility has been improved by treatment with Nano-poly di-methyl silicone. The silk substrates were modified with a silicone compound to achieve low surface energy. Dyed silk by metal complex 2:1 acid dyes as pile yarns and cotton warp yarns applied to weaving silk carpets, and kilims. Treatment by nano-poly di-methyl silicone has been done in low temperature. Evaluation of treatments has been done according to AATCC Test Methods. Durability and stability of surface-treatment of silk carpets were measured too. After washing of carpet and dye-injection on the surface of carpet, contact angle and wet-out time measurements on the silk carpets still show much improved hydrophobic properties. The resultant silk carpet exhibits superior water repellent properties.

Keywords: Hydrophobicity, Silk carpet, Anti-staining, Silicone substitutes.

زهرا احمدی
استادیار دانشگاه هنر، دانشکده هنرهای کاربردی، گروه فرش 

منبع: اتحادیه صادر کنندگان فرش فارس

منبع :