نقوش و طرح های فرش

بررسی کهن‌الگوها در فرش رستم و اکوان دیو بر اساس آرای یونگ

مصور‌سازی داستان‌های شاهنامه از جمله موضوعاتی است که توجه هنرمندان را در دروه‌های مختلف به‌خود جلب کرده است. از جمله این هنرمندان می‌توان طراحان قالی را نام برد.

 

در دوره قاجار تصاویر شاهنامه بر روی فرش‌های تصویری اوج می‌گیرد و داستان‌های حماسی و نبردهای رستم از جمله داستان‌هایی است که بسیار مورد توجه این هنرمندان است و از میان نبردهای رستم، نبرد او با اکوان دیو توجه بیشتری به خود جلب کرده است. در فرشی که به تحلیل آن می‌پردازیم این نبرد در متن قالی درون قاب محرابی قرار گرفته است.سؤالی که در اینجا مطرح می‌شود این است که آیا تصویر این داستان بر روی قالی هدفی بیش از نمایش یک نبرد داشته که درون قاب محرابی قرار گرفته است و اگر پاسخ به این سؤال مثبت است دلایل استناد به آن چیست؟ برای رسیدن به پاسخی مناسب بر اساس آرای یونگ تلاش بر آن داریم تا ابتدا به معرفی کهن‌الگوها پرداخته و سپس این کهن‌الگوها را از درون فرش مورد نظر بیرون آوریم. در این مقاله که به روش توصیفی- تحلیلی انجام شده است برآنیم با توجه به کهن‌الگوی مطرح شده در روان‌شناسی یونگ تحلیلی متفاوت از این فرش ارائه دهیم.

Studying Archetypes in the Carpet of "Rostam and Akvan the Demon” Based on Jung's Ideas
Raheleh Erfanmanesh, MA in Handicrafts, Faculty Member for Sistan and Baluchestan University
Abstract
Depicting the stories of Shahnameh is an issue that has attracted the attention of artists in different periods. Among these artists, rug designers can be named. In Qajar era, images of Shahnameh abundantly can be seen on pictorial rugs. Rostam's battles and epic tales are the stories that are highly regarded by such artists. The battles of Rostam and his battle with the Akvan the demon have attracted much more attention. We will analyze a carpet in which the war is shown within an altar. The question that arises here is: Is the objective of the image of such tale is more than just depicting a battle, since it is located inside an altar? And if the answer is affirmative, what are the reasons? To give a suitable answer based on Jung's ideas, first we have to try to introduce the archetype, and then derive such archetypes out of the carpet. This article is a descriptive - analytic study. We want to offer a different analysis according to the psychology of Jung's archetype. Keywords: Rostam, Akvan the demon, Pictorial rugs, Archetype, Jung.

راهله عرفان‌منش
 کارشناسی ارشد صنایع دستی، عضو هیئت علمی دانشگاه سیستان و بلوچستان

اتحادیه صادرکنندگان فرش استان فارس

منبع :