دستگاه ، ابزار و نحوه قالی بافی

آموزش بافت قالی(قسمت پنجم)

سیه بندی

 

سیه بندی یا تقسیم بندی
سیه بندی جهت نظم بخشیدن و یکنواختی چله کشی مورد استفاده است و بر اساس رجشمار نخ چله پر میشود
اندازه سیه بندی در فرش فارسی باف ۶/۵سانت ودر فرش ترکی باف۷سانت است

لزوم سیه بندی در بافت فرش در چیست؟
سیه بندی باعث نظم و یکنواختی در چله کشی میشود و با توجه به محاسبه سیه بندی ابعاد دقیق فرش بدست می اید ,برای اینکه فشار چله بر روی دار یکسان باشد و مانع از فشار به یک طرف دار و باعث خم شدن ستون یا تاب برداشتن سردار شود با استفاده از سبه بندی این تقارن و استاندارد رعایت میشود
سیه بندی بصورت عرضی (روی سردار و زیردار) و بصورت طولی (روی چله ها کشیده میشود) محاسبه میشود و با استفاده از سیه بندی فرش استاندارد و بدور از عیوب کمتر فرش بافته میشود

برای محاسبه سیه بندی از فرمول زیر استفاده میکنیم :
(تعداد گره عرضی+شیرازه) ÷رجشمار=تعداد سیه بندی عرضی

تعداد سیه بندی عرضی×(۷یا۶/۵)=عرض فرش
تعداد رج طولی ÷رجشمار=تعداد سیه بندی طولی
تعداد سیه بندی طولی ×(۷یا ۶/۵)=طول فرش

نکته :در نقشه ها مخصوصا نقشه کدبندی شیرازه محاسبه نمیشود و در هنگام چله کشی باید به تعداد گره عرضی اضافه شود

نکته :سیه بندی طولی پس از اتمام گلیمه بروی چله ها کشیده میشود

سیه بندی عرضی روی دار علامت زده میشود و با توجه به نوع گره فارسی(6/5) و ترکی(۷)

 سیه بندی طولی یا ارتفاع سنج روی چله ها کشیده میشود
برای سیه بندی بر روی دار لوله زیر دار و سردار تقسیم بر دو میشود تا وسط دار بدست بیاد باید به تراز بدون و تابیده نبودن دار در هنگام تقسیم بندی دقت کنیم
طبق محاسبات تقسیم بندی به دو طرف تقسیم میشود
مثال اگر ۲۰۰ گره عرضی با رجشمار ۵۰داشتیم تقسیم بندی به این صورت است
۷_۷_۷_۷
۵۰_۵۰_۵۰_۵۰
یعنی در هر تقسیم بندی ۵۰جفت چله کشیده میشود
 اما اگر تعداد سیه بندی فرد بود به این ترتیب سیه بندی انجام میشود
مثال نقشه ای با تعداد گره عرضی۲۵۰با رجشمار ۵۰
۳/۵_۷_۷_۷_۷_۳/۵
۲۵_۵۰_۵۰_۵۰_۵۰_۲۵
سیه بندی فرد به دو طرف تقسیم میشود برای تقارن در چله کشی

پس از انتخاب نقشه و دار و ملزومات بافت و بدست اوردن تقسیم بندی جهت نظم در چله کشی شروع به کار عملی میکنیم تا اطلاعات خود را با توجه به محاسبات بر روی دار انجام دهیم

برای شروع به کار , ابتدا باید پیچ فندک را تنظیم کرد تا در صورت پایین کشی فرش با شل کردن پیچهای فندک فرش را پایین کشی و ادامه بافت را انجام دهیم
برای تنظیم پیچ فندک دو تا سه سانت استاندارد و در مورادی میتوان پیچ فندک را بیشتر باز کرد

در دارهای ترکی تنظیم پیچ از روی ستونها انجام میشود
 در دارهای فارسی تنظیم پیچ فندک روی سردار انجام میشود

برای سیه بندی بر روی دار لوله زیر دار و سردار تقسیم بر دو میشود تا وسط دار بدست بیاد باید به تراز بدون و تابیده نبودن دار در هنگام تقسیم بندی دقت کنیم
طبق محاسبات تقسیم بندی به دو طرف تقسیم میشود
مثال اگر ۲۰۰ گره عرضی با رجشمار ۵۰داشتیم تقسیم بندی به این صورت است
۷_۷_۷_۷
۵۰_۵۰_۵۰_۵۰
یعنی در هر تقسیم بندی ۵۰جفت چله کشیده میشود
 اما اگر تعداد سیه بندی فرد بود به این ترتیب سیه بندی انجام میشود
مثال نقشه ای با تعداد گره عرضی۲۵۰با رجشمار ۵۰
۳/۵_۷_۷_۷_۷_۳/۵
۲۵_۵۰_۵۰_۵۰_۵۰_۲۵
سیه بندی فرد به دو طرف تقسیم میشود برای تقارن در چله کشی

پس از تنظیم پیچ فندک نوبت به انحام سیه بندی یا تقسیم بندی که قبلا طبق نقشه مورد نظر با توجه به نوع گره  محاسبه کردیم بر روی دار منتقل میکنیم
بهتر است روی سردار و زیردار را با کاغذ بپوشانیم و سپس روی کاغذ سیه بندی انجام شود و روی سیه بندی را در سردار چسب بکشیم و در زیر دار هم یک ردیف چسب بچسبانیم  جهت سهولت در جابجایی چله در هنگام چله کشی .

مدرس: زهره احمدی

منبع :