دستگاه ، ابزار و نحوه قالی بافی

آموزش بافت قالی(قسمت نهم)

چله کشی صحیح و استاندارد به روش ترکی


رو_زیر_رو_زیر_رو_زیر(زه بالا)
زیر_رو_زیر_رو_زیر_رو(زه پایین)

برای چک کردن چله باید سه مرحله چک شود
 
زیر سردار

قسمت سایه یا ضربدر

سردار

برای چک کردن قسمت سایه ابتدا از جای زه پایین سیخ را رد میکنیم وتا زیر نخ زه بالا می اوریم(تا زیر سایه یا ضربدر) چله کشی درست باید زیر و رو بصورت یکنواخت باشد اگر در جایی چله زیر و رو اشتباه باشد کاملا خود را نشان میدهد زمانیکه چله کشی صحیح باشد و در قسمت سایه یا ضربدر ایرادی نباشد باقی عیوب چله کشی بخاطر جابجا شدن چله است اما اگر در قسمت سایه فاصله بین چله باشد یعنی چله کم انداخته شده است و باید چله اضافه کنیم و اگر چله کشی صحیح باشد و در قسمت زیردار چله ها جابجا شده باشد با نوک قلاب چله را جابجا میکنیم تا در کنار تای خود بیفتد.

اگر در چله کشی زیر و رو دررکنار هم نبودند و دو زیر در کنار هم و دو رو در کنار هم باشند این عیب را نشان میدهد که چله کم انداخته شده است و باید چله اضافه کنیم.
رو_زیر_(رو_رو)_زیر_رو_زیر
زیر_رو_(زیر_زیر)_رو_زیر_رو
برای رفع این عیب باید یک تار به وسط دوچله زیر و دو چله رو اضافه بکنیم .در این حالت که دو چله در کنار هم قرار گیرند دوچله رو یا دو چله زیر باید چله اضافه بکنیم.

دو چله رو چله زیر و دو چله زیر چله رو کم دارد که باید اضافه کنیم . پس از اضافه کردن تار چله مجددا سیخ پود کش را از جای زه رد میکنیم تا چله ها از لحاظ زیر و رو بودن چک شود باید کاملا سایه بصورت منظم باشد و یک تار زیر زه و یک تار روی زه باشد.

 پس از اضافه کردن چله مجددا با سیخ پود کش سایه را کنترل میکنیم باید چله ها یکی زیر زهوار یکی روی زهوار باشد. مرحله بعد کنترل چله کشی دذ قسمت زیر دار است.
مجددا از جای نخ زه پایین سیخ را رد میکنیم و تا پایین می اوریم چون چله کشی در قسمت سایه کاملا چک شده و ایرادی ندارد هر ایرادی در قسمت زیردار باشد یا جابجایی چله است یا پیچ در چله کشی افتاده که با نوک قلاب جابجا میکنیم در این قسمت پیچها و جابجایی چله را با نوک قلتب درست میکنیم.

بعد از جابجایی و درست کردن پیچها از جای زهوار بالا هم سیخ پود کش را رد میکنیم و تا بالا می اوریم و بهمین صورت چله ها را در سردار درست میکنیم در قسمت سایه ,زیر دار و سردار کاملا چله ها هم تای هم باشند.

اگر زمانیکه تعداد اشتباهات در چله کشی بیش از حد باشد و اضافه کردن چله باعث فشردگی چله ها شود بهتر است نخ زهوار را دراورده و مجددا زیر و روی چله را انجام دهیم و سپس حتما شمارش شود و در صورت کم بودن چله به تعداد چله اضافه شود.
تمام سعی بر این است تا قبل از شروع به زنجیره تمام اشنباهات چله کشی درست شود زیرا اشتباه در چله کشی و ادامه ان در زنجیره و گلیمه باعث انتقال ان به بافت میشود و در  این مرحله درست کردن چله بمراتب سخت تر میشود.

پس از رفع تمامی عیوب چله کشی اخرین مرحله اندازه گیری عرض چله ها در سردارو زیر دار طبق محاسبات اولیه است. بعد از اتمام کنترل چله کشی بجای نخ زه پایین تسمه یا خط کش از جنس فلز یا چوب و بجای زه بالا چوب هاف را قرار میدهیم .
باید دقت شود که تسمه در پایین کار کاملا صاف و تراز باشد و کاملا فیکس شده باشد  تا از عیوبی مثل کجی فرش جلوگیری کنیم.

مدرس: زهره احمدی

منبع :