دستگاه ، ابزار و نحوه قالی بافی

ورنی چیست؟ (قسمت اول)

ورنی یا سوماک، دست بافته ای است که از لحاظ تکنیک بافت بین گلیم و قالی قرار می‌گیرد بدین صورت که مانند گلیم یا قالی بر روی دار عمودی یا افقی بافته می‌شود و دارای پود ضخیم است و یکی از شاخص‌ترین رشته‌های صنایع دستی آذربایجان شرقی می‌باشد که در منطقه اهر و ارسباران به صورت وسیعی توسط زنان عشایر بافته میشود.


این دستبافته در عین سادگی و سبکی گلیم مثل قالی نیز ظرافت خاص هنری دارد و به دلیل استفاده از گره پرزدار در بافت آن جزو گلیم و از لحاظ طرح ، نقشه و شکل ظاهری مشابه قالی به نظر می‌آید.
ورنی گلیمی تک روست که از نظر بافت در حد وسط گلیم و قالی قرار می گیرد. هنر ورنی بافی، بومی آذربایجان بوده، هنوز دارای رونق و خواستار فراوان است. ورنی عمدتاً در قشلاق عشایر کوچ رو که حجم کاری کمتر است توسط زنان و دختران بافته می شود. به همین سبب نقوش و رنگ آمیزی ورنی ها کاملاً متاثر از فرهنگ، باور و روحیات عشایری است.
نقوش ورنی عمدتاً متشکل از موتیفهای روستایی،ثابت و شناخته شده است که در قالب نقشه های شکسته و هندسی متصور می شود. در ورنی های شهری به ندرت از نقوش گردان که شامل اسلیمی و ختایی است، نیز استفاده می شود. به سبب شیوه بافت ورنی، ایجاد نقوش گردان بسیار دشوار است و این نقوش در ورنی ها بسیار نادر بافته می شود.
جنس ورنی گاه تلفیقی از ابریشم یا پشم است و بر روی دار بصورت عمودی بدون نقشه و بصورت ذهنی توسط زنان و دختران عشایر و مناطق روستایی بافته می شود.
تولید ورنی بیشتر در فصل قشلاق ایل انجام می‌شود که عشایر فرصت کافی برای استراحت و سکونت در یک منطقه را دارند.
در گذشته عشایر “دشت مغان”، “گرمادوز” و “ارسباران” پشم حاصل از دام هایشان را با دوک‌های معمولی می‌ریسیدند و به روش ابتدایی رنگ ریزی می کردند و آن را برای بافت ورنی آماده می‌ساختند.
“فرشته سفری “، مربی ورنی بافی در “آذربایجان غربی” در خصوص ورنی بافی می گوید: “مواد اولیه برای تهیه ورنی، پشم، پنبه، کنف و موی حیوانات است. ورنی گاه به صورت پیچ بافی و جناغی است و عموما از طرح‌های هندسی استفاده می‌شود.”

منبع: پیج ورنی بافی در تلگرام

منبع :