مرمت و شستشوی فرش

شستشوی و مرمت فرش(قسمت اول)

همه قاليهای مورد استفاده، اعم از قاليهايی كه برای مفروش كردن منازل به كار مي روند یا آنهایی كه جنبة تزئينی داشته و به عنوان تابلو بر روی ديوار نصب می شوند همه و همه پس از چند سال به علت مجاورت دائمی با انواع آلودگيها می بايست شسته شده و تميز می گردند.

حتي هواي مجاور ما آلوده كننده است و ذرات گرد و غبار آن در لابه‌لای پرز فرش فرو رفته و در بلند مدت باعث چرك و تيره شدن سطح فرش می گردند. بنابراين شستشوی فرش امری است اجتناب ناپذير اما مراحل آن و روشهای شستشو دارای ويژگيهای خاصی است كه به آن می پردازيم.يك قالي را تا حد ممكن نبايد شست، زيرا هر بار شستشوی قالی، زيانهايي به آن وارد میشود. نور خورشيد بهترين وسيلة حرارتی برای خشك كردن قالي شسته شده ميباشد. نور خوشيد با تابيدن بر روي قالي به تمام نقاط آن رخنه كرده و باعث از بين رفتن بيد و كپك نيز می شود. بهتر است شستشوي قالي در فصل بهار و يا اواخر تابستان انجام گيرد. زيرا در اين زمان آفتاب نه آنچنان مستقيم و سوزنده است كه بر اثر گرماي زياد آن قالي لطمه ببيند و نه آنچنان بي حرارت است كه نتوان از آن بهرة لازم را به دست آورد.


شستشوي فرش به دو روش صورت مي‌گيرد: روش سنتی و روش جديد. در روشهای كاملا قديمی معمولاً فرش را درون نهرهاي روان آب قرار داده و پس از آن كه فرش به خوبي خيس مي گرديد آن را به بيرون منتقل و با چوبك و ساير شوينده هاي قديمي و به كمك پاروهاي بزرگ مي‌شستند. سپس فرش را دوباره به نهر آب فرو برده و كار زدودن مواد شوينده را آغاز مي‌كردند. به اين ترتيب حركت دايمي آب بر روي فرش و كشيدن پارو بر روي آن پس مدت كوتاهی مواد شوينده را به خوبي برطرف و فرش پاكيزه می گرديد، سپس فرشها را بر روی صخره‌ها و سنگهای اطراف رودخانه و در مقابل نور آفتاب قرار مي‌دادند و به اين ترتيب پس از دو الي سه روز فرش كاملاً خشك مي‌گرديد. در برخی موارد ديده شده كه براي آبگيري فرش پس از خارج كردن آن از داخل رودخانه آن را لوله يا تا كرده و آن را لگد كرده و يا با پرو ميكوبيدند تا آب آنها به خوبي گرفته شود و سپس جهت خشك شدن آنها را پهن می كردند.به جهت امكان كنترل و حفاظت بيشتر فرش به روش سنتی مي‌توان گفت در حال حاضر شستشوي دستی و سنتی فرش بهترين روش به ويژه در مورد فرشهای قديمی و موزه‌اي است كه بايد نهايت دقت را در شستشوی آنها به كار بست.

چهارسوق هنرمندان قم

منبع :