رنگ و رنگرزی

کارگاه شناخت مواد اولیه فرش و رنگرزی(قسمت دوم)

در اين آزمايش به شناسايی الياف از طريق سوزاندن آن‌ها و از روی دود حاصله، بوی ايجاد شده، رنگ خاكستر و ... می پردازيم.


خاصيت فرار از آتش:
هنگامي كه الياف را به نزديكي شعله برده و ليف به هنگام نزديك شدن به شعله و گرما اصطلاحا جمع می شود. اين خاصيت در برخی الياف مثل نايلون قابل مشاهده است اما در برخي ديگر مانند: پشم چنين خاصيتي مشاهده نميشود.
رنگ دود پس از خاموشی:
از روي رنگ دود حاصله بعد از سوزاندن الياف و خاموش شدنش مي‌‌توان به نوع الياف پي برد.
برخي الياف‌ها مانند: پنبه رنگ دود سفيد و برخي ديگر مثل:‌ پلي استر هنگام سوختن رنگ دود سياه دارد.
بوي سوختن:
الياف‌هاي متفاوت هنگام سوختن بوهاي متفاوتي نيز خواهند داشت كه عموما به ساختار اصلي تركيب ليف برخواهد گشت.
همانند: بوي سوختن ليف پنبه به خاطر ساختار اوليه‌ي آن از چوب، تقريبا شبيه بوي سوختن چوب يا كاغذ است. اما بوي سوختن مثلا: پلي استر كاملا متفاوت است و به علت داشتن تركيبات آروماتيك(معطر) بويي شبيه بوي شيريني (پشمك) از خود ساطع خواهند كرد.
اين بوها كارشناسان را در شناختن نوع الياف بسيار ياري مي‌دهد.
خودسوزي:
اين خاصيت بدان معني است كه بعد از خاموش كردن الياف شعله‌ور شده، ليف تمايل به آتش گرفتن دارد و با يك نسيم، باد يا فوت كردن، ليف دوباره شعله ور خواهد شد.
براي درك اين پديده مي‌توان ذغال خاموش شده از آتش را مثال زد كه با يك باد يا نسيم و يا فوت كردن دوباره شعله ور مي‌شود.
برخي الياف مانند پشم‌، نايلون خودسوزي نداشته اما برخي ديگر مانند چتايي يا پنبه پس از خاموش شدن نيز تمايل به شعله‌ور شدن دارند.
و نهايتا آخرين خاصيت، رنگ و شكل خاكستر باقي مانده است.
اين خاكسترها كارشناسان را در شناختن نوع الياف بسيار كمك مي‌دهد
براي مثال پس از سوزاندن پنبه، خاكستر بسيار ناچيزي به رنگ خاكستري ديده خواهد شد اما خاكستر حاصله از شعله‌ور شدن نايلون، شيري رنگ، گرد، سفت و كش‌دار است.
اين خاكسترها در ليف‌هاي مختلف، متفاوت هستند.

مدرس: امیر منصور اربابی

 

منبع :