در حاشیه

چند توصیه ی مهم در نگهداری فرش

فرش دست بافت کالای با ارزشی است ، که در صورتی که به خوبی نگهداری شود و در مورد آن مراقبت های لازم معمول شود ، سال های دراز همچنان سالم و شکوهمند و زیبا باقی خواهد ماند.

 

استفاده ی بجا و مناسب از فرش از روش های مراقبتی است که از آن می شود به عنوان مثال اگر فرش ظزیف و قیمتی و زمینه روشنی را در محل رفت و آمد دائمی ، در کنار شومینه و یا آشپزخانه پهن کنید بعد از اندک زمانی فرسوده و سوراخ دار و کثیف خواهد شد.

توصیه های ما در مورد مراقبت های لازم از فرش به شرح زیر خلاصه می شوند:

- فرش را باید تا حد امکان از مجاورت نور شدید و مستمر آفتاب به دور نگاه داشت و یا با پرده های ضخیم و یا کرکره مانع تابیدن اشعه ی آفتاب بر روی آن شد.

- از قرار دادن گلدان گل سوراخ دار و یا هر شیئی مرطوب دیگر بر روی فرش باید خودداری شود و در صورت خیس شدن فرش بلافاصله اثرات هرگونه رطوبت و یا آلودگی از روی و زیر آن زدوده شود.

- فرش را هر چند یک بار سر و ته کرد و قسمت های پاخورده ی آن را با نقاط دیگر آن جابجا کرد تا تمام سطح فرش به یک اندازه در معرض سایش قرار گیرد.

- فرش ها را نباید به طور کامل زیر درب ها پهن نمود چون در صورت فقدان فاصله ی کافی بین قسمت زیر درب و فرش چرخش درب باعث چروکیدگی و سایش فرش می شود.

- قالیچه ها و کناره ها را در صورتی که روی سطح لغزنده  مانند پارکت ، سنگ مرمر و لینولئوم پهن کنند ، به خصوص اگر یک پوده و یا ابریشمی باشند ، به آسانی در زیر پا لیز خورده و جابجا می شوند. برای جلوگیری از این عمل باید در زیر آن استرهای اسفنج مانند و یا شبکه های توری از جنس پی وی سی نرم در اندازه های کوچک تر از ابعاد آنها پهن نمایند.

- کناره هایی که روی پله ها را می پوشانند باید به وسیله ی میله های فلزی به سطوح پلکان ها ثابت شوند تا از حرکت آنها در زیر پاها جلوگیری شود و هر چند یکبار نیز چند سانتی متر باید آنها را بالا و پایین کشیده تا قسمت هایی که در لبه ی پلکان ها قرار گرفته و فرسوده شده اند جابه جا شوند. در نتیجه تمام سطح کناره به یک اندازه سائیده می شود. این نکته ی مهم را باید در نظر داشت که اصطکاک مستمر و یکنواخت یک قسمت فرش ، به عنوان مثال ناحیه ای که در زیر اطراف پایه های صندلی مقابل میز تحریر قرار دارد ، باعث می شود که آن قسمت از فرش به شدت فرسوده و حتی پاره شود. در این قبیل موارد باید در محلی که در معرض فرسایش است یک ورقه چوب ، لینولئوم و یا هر شی ء مشابه دیگر قرار داد.

- در صورتی که فرش در روی سطوح سنگی و یا موزائیکی قرار دارد باید دقت نمود که درز موزائیک ها و سنگ ها ، برجسته و نوک تیز نباشند چون با مرور زمان قسمت هایی از فرش که در روی لبه های تیز و ناصاف قرار دارند در اثر سایش مستمر پاره و سوراخ می شوند.

- باید توجه نمود که پایه های سنگین مبل و صندلی و میز و تختخواب و مانند آنها بر روی فرش فشار دائمی و زیاد وارد نیاورد و پرزهای آن را متراکم نکند. در این گونه موارد نیز می توان تکه های لینولئوم ، مقوا و یا چوب را زیر پایه های جسم های سنگین قرار داد.

- هیچ گاه قسمت هایی از فرش را در زیر تختخواب و مبل وکاناپه برای مدت های طولانی دور از نظر قرار ندهید. زیرا در اثر تاریکی و فقدان جریان هوا و عدم دسترسی به این قسمت ها برای تمیز نمودن آنها ، نواحی نامریی فرش در معرض پرزگرفتگی و بید خوردگی قرار خواهد گرفت.

- نگهداری حیوانات اهلی در منزل به خصوص آنهایی که به طور کامل تربیت نشده اند باعث می شود که به فرش های موجود خسارت های عمده ای وارد شود. از جمله اسیدها و ناپاکی ها و رنگ های موجود در ادرار و فضولات آنها به شدت رنگ فرش را تغییر داده و الیاف آن را ضایع می کند.

بعضی از سگ ها درکنار پایه های میز و صندلی مستقر در روی فرش ، ادرار می کنند و تکرار این عمل ، که عادت معمولی سگ ها است موجب آن می شود که این نقاط به شدت آسیب ببینند و یا اینکه گربه های خانگی برای تمیز کردن پنجه های خود الیاف قالی و قالیچه را از هم دریده و با بازی کردن مکرر با ریشه های فرش آنها را از بین می برند. توصیه می شود رفتار این حیوانات را تحت نظر قرار داده و به محض مشاهده ی آثار خسارت ، فرش را فوری و برابر دستورالعمل های مربوط تمیز کرده و پارگی و دریدگی های آن را ترمیم کرد.

سرانجام مهمترین توصیه ی ما ، که برای حفظ و دوام و زیبایی فرش نهایت اهمیت را دارد این است که فرش را همیشه تمیز و پاکیزه نگه دارید. هیچ گاه برای تمیز کردن و زدودن گرد و خاک از فرش آن را تکان ندهید چون با این کار به تدریج گره ها در تمامی سطح فرش به خصوص در مجاورت ریشه ها و شیرازه ها شل شده و با تداوم این عمل از شبکه ی تار و پود فرش جدا خواهند شد.

منبع : افسانه جاویدان فرش ایران

منبع :