در حاشیه

رفوگری فرش

در صورتی که تار و پود و پرز فرش به دلیل بید خوردگی و یا آتش سیگار و یا در اثر اصطکاک از بین رفته و در نتیجه در فرش سوراخ و یا پارگی ایجاد شود می توان آن را رفو کرد. به گونه ای که فرش مانند حالت قبلی خود به نظر رسد ولی این عملی است که انجام آن فقط از رفوگر برمی آید.

 

معمول است قبل از رفوگری فرش را شست و شو نموده ، ضرورت انجام این عمل به دلیل آن است که اولا رنگ های الیاف و پرزهای فرش و میزان پوسیدگی بیشتر مشخص شود. ثانیا اینکه بهداشت رفوگر این امر را اجتناب ناپذیر می کند.

قبل از رفوگری مانده ی گره های صدمه خورده را از روی شبکه ی تار و پود فرش به وسیله ی سوزن و درفش جدا می کنند. سپس در صورتی که قسمت آسیب دیده بزرگ باشد آن را در داخل یک قاب چوبی که به منزله ی دار فرش است محصور کرده ابتدا عملیات تار کشی را انجام می دهند و آنگاه عمل گره زنی را شروع کرده و پرز جدیدی را با الهام از قسمت های مشابه در فرش به وجود می آورند.

به هنگام رفوگری باید به نوع گره ها نیز توجه کرد به این معنی که فرشی که با گره ترکی بافته شده ، در قسمتی که باید رفو شود باید گره ترکی به کار برد. برعکس فرشی که با گره فارسی بافته شده است گره های قسمت مورد نظر برای رفو ، به اجبار باید از نوع گره فارسی باشد. همچنین باید سایر مشخصات بافت از قبیل تعداد نخ های پود به کار رفته و غیره را مورد توجه قرار داد.

بعد از خاتمه ی گره زنی سر پرزها را به وسیله ی یک قیچی سر برگشته به بلندی سایر پرزهای فرش قیچی کرده و آنگاه به پشت فرش در این قسمت باید اطوی گرم کشید تا گره ها به طور کامل در جای خود قرار گیرند.

هرگاه محلی که باید رفو شود کوچک باشد می توان با الهام از نقشه ی قسمت های قرینه در فرش ، رفوی آن را انجام داد. ولی اگر قسمت صدمه خورده بزرگ باشد باید ابتدا نقشه آن را ترسیم و سپس عملیات رفوگری را انجام داد.

در هنگام رفوگری باید دقت نمود که الیاف به کار رفته به طور دقیق هم رنگ و هم جنس پرز فرش باشند.

گاهی رفوگرها قسمت های رنگ و رو رفته ی فرش را به منظور صرفه جویی در وقت و هزینه با مدادهای رنگی نیمه ثابت (مدادهای ماژیکی) رنگ آمیزی می کنند ولی باید بدانیم که پس از چندی الیاف رنگ شده سائیده شده و دوباره قسمت های رنگ و رو رفته قبلی هویدا می شوند.

منبع : افسانه جاویدان فرش ایران

منبع :