در حاشیه

شیرین صوراسرافیل و نایین

در جستجوی فرش نایین به بخش ها و روستا های بسیاری در شهرستان نایین سفر کردیم. روستاهایی در مسیر اصفهان ، نطنز و خور و بیابانک. در روستاهای کوشکویه و دولت آباد و تودشک چو و جشوقان چو روستاهای غبار آلود فرّخی و گرمه و مهرجان و جندق ، دیدیم که چگونه سایه ی مهربان فرش بر همه جا گسترده است.

 

در این روستاها ، مردمی مهربان ، با لهجه یی بازمانده از صدها سال پیش و به شیرینی و گرمای نخل های غبار آلود کویر ، پذیرای ما شدند. زیر سایه ی پر برکت درختان بادام و پسته و توت بر سفره ی مهربان دبیر با فرهنگ خوری نشستیم. با گشاده رویی بسیار که بعضاً حاصل بی نیازی آنهاست ، با ما از مشکلات شهر و فرش خویش سخن گفتند ؛ و در مسیر حرکت خویش ، اغراق نیست اگر بگوییم که حتّی در فقیرترین مناطق آن نیز چهره یی خشمگین و به هم فشرده و تلخ ندیدم .

دریافتیم که فرش نایین عدمتاً در روستاهایی بافته می شود که سابقه ی حیات برخی از آنها به صدها سال پیش و به تاریخ دوره های باستانی میرسد. تردید نمیتوان کرد که زندگی این مردم که در انزوای دور از دسترس خویش ، در گستره ی کویر قرار گرفته اند، از طریق تولیدات صنایع دستی (نظیر سفال و پارچه و شاید هم فرش) و به احتمال زیاد تولید پنبه و ابریشم (به دلیل وجود توتستان های فراوان) می گذشته است. ارزش فرش بافی در این نواحی به آن حد است که با بی نیازی به محصولات کشاورزی و باغ داری خویش اشاره می کنند.

اگر چه گاه نوسان های بازار فرش ، سایه نگرانی کسادی را بر زندگی آنها می افکند ، ولی عموماً به فرش خویش می بالند. در مراکزی نیز که احتمالاً به دلیل تنگی اقتصادی ، فرش هایی با کیفیّت پایین بافته می شود ، بافندگان از کیفیّت و ارزش فرش خوب آگاهی دارند. فرش نایین را عمدتاً زنان می بافند و امید داریم شنیده ی ما نادرست نباشد که غالباً با سوادند و در رفاه نسبی به سر می برند. جوانان نیز اگر چه رغبتی به فرش بافی نشان نمی دهند ، ولی پیداست که سود فرش نایین وسوسه انگیز است و با وجود نفوذ برخی رگه های مخرّب در تولید این فرش ، فرش نایین زنده ، بالنده و با شکوه است و توصیف و تحبیب آن چیزی به قدر آن نخواهد افزود ، زیرا که این فرش به دلایل بسیار ، ماندنی است.

منبع : کتاب فرش نایین

منبع :