در حاشیه

هنر و صنعت (بخش دوم)

گروپیوس همان روش قرون وسطایی استاد و شاگرد را در باهاوس باب کرد. استادکاران را در همه زمینه ها از جمله در بافندگی به مدرسه دعوت می کرد.

 

همکاری نقاش و بافنده نتایج درخشانی به وجود آورد و در فرش و پرده های آویز tapestry اروپا که تا قبل از آن از صحنه های طبیعت و مجالس بزم و رزم فراتر نمی رفت سبب گردید. این مناظر جای خود را به نقوش هندسی و تجریدی داد. آشنایی و برقراری ارتباط با افراد گروه De Stijl که باز هم به آن اشاره خواهیم کرد موجب تحولاتی در طرح فرش و دیگر بافتنی ها گردید و الفبای آن را به کل تغییر داد. یکی از شاگردان باهاوس به نام جرارد آرنت فرش برای دفتر گروپیوس طرح و تهیه کرد که چیزی جز ترکیب بندی خشتی از چهارگوشه های رنگی یک گبه معمولی نبود. دیگران نیز به نتایجی گبه گونه دست یافتند. البته در آن روز گبه در غرب شناخته شده نبود.

فرش هایی که نقاشان پیشرو از زمان جنگ جهانی اول بافتند و آن ها که این کار را دنبال کردند آثارشان امروز در موزه های مختلف به نمایش گداشته شده ، حال آنکه فرش هایی نظیر آنها را کهعشایر و روستاییان ایران بافتند از مصرف زیرپا فراتر نرفته است.

قوانین ثابت و محکمی که بر موسسات هنری غرب حکمفرما است اجازه ی ورود چنین فرش هایی را که در نظر آن ها صنایع مصرفی است به موزه و گالری نمی دهد و آن ها را در شان همکناری با فرش های هنرمندان تحصیل کرده نمی بیند. حا آنکه در این فرش ها هم همان روحی را که هنرمندان به فرش هایشان دمیده اند ، دمیده شده است.

در میان گبه هایی که برای این کتاب انتخاب شده کم نیستند آنها که تمامی شرایط آثار هنری را دارند. زنانی که این گبه ها را بافته اند در خلوت خود به همان بهشت گونه و نشئت آوری که هنرمندان هنگام خلق آثارشان دست می یابند ، دست یافته اند. با این وجود این زنان دست بافته های خود را به قصد هنر ، بلکه برای زیر پا بافته اند و هیچ گاه این اندیشه را که روزی ممکن است کارهایشان به بررسی و کتاب درآید به خیالشان راه نداده اند. به رغم همه ی این کاستی ها جاذبه و نیرویی که در گبه های این زنان فروتن اما آزاده نهفته ، سزاوار آن هست که دیده ای فراتر از فرش زیر پا نگریسته شود و لااقل هنر زیر پا یا گبه های هنر نام گیرد.

منبع : کتاب گبه هنر زیرپا

منبع :