در حاشیه

اعداد و هندسه (قسمت اول)

نمونه های آرمانی و الگوهای نخستین در بطن تفکرات ایرانی با اعدادی است که در آفرینش جهان نقش داشته اند. بر طبق اساطیر ایرانی جهان یکباره زاده نشده بلکه هر یک از عوامل آن طی روزها مختلفی خلق گردیده.

 

کل آفرینش در شش مرحله صورت گرفت و هر یک را محدوده زمانی ویژه ای بود. چنانکه آسمان در 40 روز، آب در 55 روز، زمین در 70 روز، گیاه در 25 روز، گوسفند در 75 روز و اولین انسان در 70 روز به وجود آمد. پس از پیدایش آسمان 12 اختر بزرگ و 6480 ستاره خرد در آن قرار گرفت و صور فلکی را 7 اورنگ و یا 7 اقلیم بود.

آمدن اسلام و باورهایی که به همراه آن آمد، تحولات تازه ای را در ماهیت ارقام ایجاد کرد. دین جدید هر چند جهان آفرینش را به گونه های دیگر توصیف می کرد ، اما بسیاری از ارقام آرمانی همیچنان حفظ شد و اعدادی چون 7، 12 و 40 محترم باقی ماند. علاوه بر اعداد گذشته، برخی از ارقام دیگر هم اهمیت پیدا کردند که صدر آن ها عدد ((1)) بود که با توحید مرتبط می شد، یک سرآغاز همه اعداد شد و اصل همه چیز از جمله تولد، مرکز و حتی آخر به یک مرتبط گردید، زیرا بدون یک آخر میسر نمی شد. خلاصه، یک مفهوم ترین عدد شد و چون نردبانی، هر عدد دیگر از حاصل ضرب یک پدید می آید و انسان را به اوج می برد. حتی دراویش که تعداد اولیاء در هر عصر 356 کس می دانستند، و این رقم را به 300 و 40 و 5 و 1 تجزیه می کردند به یک آخر بیشترین اهمیت را میدادند و آن را ((قطب عالم)) می شمردند و عقیده داشتند که در هر عصری تنها (( یک)) قطب به وجود می آید.
عدد چهار و چهار گوشه نیز اهمیت زیادی یافت. مطابق تعاریف پیغمبر (ص) بهشت چهارگوشه بود. لذا چهار رکن زندگی : اول ، آخر ظاهر و باطن را با چهار گوشه بهشت منطبق می کردند.

منبع : کتاب گبه هنر زیرپا

منبع :