کتب و نشریات

بررسی و تحلیل رنگ در فرش دوره صفویه و رنگ‌سنجی فام‌های آن دوره

استاد راهنما: سعید زاویه . مهدی سوهانگیر | استاد مشاور: محمدتقی آشوری | پدیدآور: حمیدرضا کاشانی

رنگ‌ها به دنیا زیبایی خاص بخشیده و فرش دنیای زیبایی از رنگ‌هاست. نخستین تفسیر ذهن از تصویر هر جسم نشأت گرفته از رنگ آن جسم است و زیبایی طرح‌ها و نقوش در فرش با زبان رنگ‌ها به تصویر کشیده می‌شود. در سیر تاریخی هنر-صنعت فرش، عصر صفویه شاهد شکوفایی و کمال این هنرنمایی بوده است و آثار متعدد به یادگار مانده از آن دوران گواه این مدعاست. از اینرو در مطالعه اخیر، رویکرد تحقیق با تکیه بر بررسی فام‌های استفاده شده در آن دوران تدوین، و به منظور تجزیه و تحلیل اطلاعات و نمونه‌ها سعی گردیده تا از کاربردی‌ترین روش‌های نوین دستگاهی استفاده گردد. در مطالعه حاضر، ابتدا مجموعه‌ای از فرش‌های تاریخی دوران صفویه که در موزه‌های کشور ایران در دسترس بوده‌اند مورد بررسی قرار گرفته است. سپس با توجه به فراوانی استفاده از فام‌های مختلف در این تحقیق، یکی از پرمصرف‌ترین فام‌ها تجزیه و تحلیل شده است. هرچند که به دلیل محدودیت دسترسی به نمونه‌های متعدد، مطالعه اخیر نمی‌تواند مبنای تعمیم یافته‌ای از یافته‌ها را در اختیار قرار دهند، لیکن رویکرد تحقیقی در مطالعه اخیر می‌تواند مبنای مطالعات آتی را فراهم نماید. در بررسی نمونه‌های دریافتی یک نمونه ازفام قرمز یک فرش دوره صفویه از موزه فرش ایران مورد مطالعه قرار گرفته است.بررسی‌ها نشان داد که نمونه مورد مطالعه حاوی مقادیر قابل ملاحظه‌ای از انواع ناخالصی‌های فلزی است که توانسته فام اولیه را چندین برابر حد رواداری تغییر دهد. در شناسایی نوع رنگینه از طیف‌سنجی مادون قرمز و در شناسایی عناصر فلزی روش آنالیز عنصری مورد استفاده قرار گرفته است. میزان حساسیت رنگیـنه نسبت به عنـاصر فلزی مشاهده شده با استفاده از سیستم CIE-LAB اندازه‌گیری شده است. مطالعه اخیر می‌کوشد تا با استفاده از مقادیر هر چند کوچک ، اطلاعات دقیق‌تری از مواد اولیه و نیز فام اولیه نمونه ارائه شده و محدوده تغییرات فام آنرا تحت تأثیر عناصر فلزی مختلف مشخص نماید. بدیهی است تعدد نمونه‌ها و مطالعات مشابه خواهد توانست تصویر دقیق‌تری از کلیه فام‌های مصرفی در فرش‌های دوران صفویه ارائه کند. 

منبع : لینک دانلود