طرح گلدانی

طرحی است زیبا و دلپسند و همان گونه که از نام آن بر می آید شکل گلدانی مزین به شاخه های گل در آن عنصر اصلی و غالب را تشکیل می دهد که در اندازه های مختلف گاهی بزرگ و به صورت واحد و گاه کوچک و در ردیف های موازی تمامی زمینه ی فرش را به زیر پوشش می کشد.

طرح های شهری

نقش فرش های روستایی و مراکز شهری اکثرا پیچیده تر و غالبا با خطوط منحنی است و برای انتقال اجزاء آن بر روی قالی به اجبار باید از الگو و یا نقشه استفاده کرد . طراحان نقشه قالی نقشه های مورد نظر را بر روی کاغذهای شطرنجی میلی متری ترسیم می کنند . هر خانه شطرنج معرف یک گره در روی قالی است . ممکن است نقشه ها سیاه و سفید حاوی شماره های رنگ و یا در اصل رنگی باشند.

طرح های شاخه شکسته

نمونه ای از طرح های شاخه شکسته در یک تخته قالیچه تمام ابریشم قم با حاشیه کوفی و زمینه ای مملو از موتیف های چینی . درون ترنج مرکزی نقش اسب بال داری که تا حد قابل توجهی مورد استفاده طراحان چینی است ، خود نمایی می کند . منبع : افسانه جاویدان فرش ایران

طرح شاه عباسی

اساس این طرح ها را گل و بوته های خاصی ، که به نام گل های شاه عباسی معروفند تشکیل می دهند . این گل ها همراه با اسلیمی ها و ختائی ها و سایر موتیف های معمول در نقش قالی ساختار اصلی را در حاشیه و متن فرش به وجود می آورند . شاه عباسی لچک و ترنج ، شاه عباسی تصرفی ، شاه عباسی افشان ، شاه عباسی طره ای از گروه های فرعی این طرح هستند. منبع : افسانه جاویدان فرش ایران

طرح اسلیمی

در طراحی نقشه قالی در اصطلاح به مجموعه ای از شکل های تزئینی خاص که شباهت به دهان باز مار دارند اسلیمی گفته می شود . گاهی این شکل ها اجزا کوچکی از طرح را تشکیل می دهند و گاه قسمت اعظم متن و حاشیه را اشغال کرده و به صورت نقش مسلط در می آیند.

طرح های ایلیاتی

این طرح ها از قدیمی ترین و اصیل ترین طرح های قالی بافی ایران هستند و بیشتر بدون نقشه بوده و ذهن بافت هستند . توتم های قبیله ای ، طبیعت ، حیوانات و اشیاء مورد علاقه و استفاده ی افراد ایل و روستانشینان در این طرح ها تجسم چشم گیری دارند.

طبقه بندی طرح های قالی

درون مایه ها و اشکالی که اجزاء متشکله یک طرح را تشکیل می دهند از ترکیب و اتصال و چرخش و تداوم خطوط به وجود می آیند . حال اگر تمامی این خطوط با یکدیگر زاویه داشته باشند طرح های حاصل در سبک هندسی طبقه بندی می شوند . اگر این خطوط فاقد زاویه باشند سبک را منحنی و یا گردان می نامند و گاهی برخی از خطوط طرح با یکدیگر زاویه داشته و مقداری از مسیر خود را به صورت منحنی و بدون زاویه طی نمایند به آن سبک شاخه شکسته می گویند .

کامپیوتر و مصالح فرش

از آنجایی که کامپیوتر پس از چند ثانیه قادر به محاسبه ی کل مصالح مورد نیاز فرش از جمله تار و پود و تعداد گره ها به تفکیک رنگ است بنابراین میزان دقیق خامه مصرفی برای هر رنگ مشخص می شود و به این ترتیب قبل از شروع به بافت ، کلیه ی مواد و مصالح مورد نیاز تامین می شود و به خاطر عدم برآورد دقیق خامه ، مسئله دورنگی دیگر در فرش به وجود نمی آید . با کامپیوتر برنامه ریزی و کنترل پروژه های قالی بافی نیز به طور دقیق انجام می گیرد .

کامپیوتر و بافنده

از کامپیوتر هنگام بافت فرش نیز به شیوه ای مطلوب می توان استفاده نمود . بافنده ای که به بافت فرشی ظریف با نقشه هایی پیچیده و مشکل مشغول است بی آنکه برای زدن هر گره نیاز به دیدن نقشه و آسیب رساندن به چشم های خو داشته باشد می تواند با کمک میکروسوئیچ و یا دکمه ای که بر روی قلاب گره زنی نصب شده و به کامپیوتر ارتباط داده شده تعداد گره ها و نوع رنگ های آن را بر روی صفحه کامپیوتر تشخیص داده و کار خود را با هدایت این دستگاه ادامه دهد.

کامپیوتر و نقشه فرش

با وجود این که از زمان بکارگیری کامپیوتر در طراحی و بافندگی فرش در پاره ای از سازمان های دولتی و پژوهشی وابسته به صنعت فرش زمان زیادی نمی گذرد ، نتایج بکارگیری آن کاملا چشم گیر بوده است ، اگر چه کاربرد کامپیوتر در تک بافی های سنتی و ایلیاتی به خواب و خیال می ماند ، ولی استفاده از آن در کارگاه های بزرگ ، که تولید انبوه دارند و کارگاه های طراحی وابسته به آنها ، در آینده ای نه چندان دور که شرایط سخت ، کار طراح و بافنده باید به طور کلی تغییر کند چندان دور از ذهن نیست.

درباره وبلاگ

این وبلاگ پایگاهی برای انعکاس رودیدادهای فرش و صنایع دستی ایران؛ تجزیه و تحلیل اهم رویدادهای فرش و انتشار فعالیتهای پژوهشی و مقالات و دیدگاههای فرهیختگان و فعالین فرش و صنایع دستی است