منو
تاریخچه فرش

گزیده هایی از کتاب قالی ایران (قسمت دوم فرضیات اورواردز از قالیهای مشهور صفوی)

توسط Hamed
Ghalikadeh

عبدالله احراری

اطلاعات مثبت که طبق آنها میتوان تاریخ قالیبافی را تعیین کرد و همچنین به عنوان اساس و هستی یک گروه از آن استفاده کرد به شرح زیر است
 

الف: امکان دارد به تاریخ قالی روی آن رفته باشد
ب: ممکن است قالی از لحاظ تاریخی قابل تشخیص باشد
ج: ممکن است از روی کتب خطی مصور و یا مذهب و یا پرده های نقاشی یا جلد کتاب هایی که تاریخ آنها مشخص است و طرح قالی یا قالیهایی را نشان میدهد، تاریخ فرشهایی با طرح های مشابه را معین کرد. 
در این مورد شکی نیست که روش نخستین ارزش بیشتری دارد. کاش اساتید قالیباف آن زمان پیش بینی این مورد را میکردند و تاریخ تهیه قالی را در تعداد بیشتری از قالی های خود میبافتند. متاسفانه اغلب آنها چنین نکردند. از صدها تخته قالی و تکه های فرش که از دوره صفویه به جا مانده، فقط معدودی دارای تاریخ است. قالی های تاریخدار هنوز منحصر است به قالی های اردبیل که مایه مباهات موزه ویکتوریا و آلبرت است و یک قالی شکارگاه که در موزه پولد بیتسولی میلان نگهداری میشود. این دو تخته قالی تاریخدار و چند تخته دیگر که شهرت کمتری دارد برای بدست آوردن اطلاعات لازم درباره گروه قالیهایی که دارای سبک مشابه است مورد استفاده قرار گرفته است.
روش دوم یعنی طبقه بندی چند قالی بر اساس یک تخته قالی که از لحاظ تاریخی قابل تشخیص است نیز سودمند واقع شده است. مهمترین مورد در زمینه ی تشخیص از نظر تاریخی پنج تخته فرش است که در موزه ی رزیدنس مونیخ نگهداری میشود. در سال 1601 سگیسموند سوم معروف به سگیسمون وازای سوم پادشاه لهستان، یک بازرگان ارمنی به نام مرادویچ را همراه با دستورهایی برای سفارش چند قالی جهت قصرهای سلطنتی آن کشور به ایران فرستاد. مرادویچ از راه دریا به ترابوزان و سپس از طریق ارزروم وتبریز و قزوین و کاشان رهسپار گردید. طبق اظهارات پادشاه، سفارشات را ارائه داد و بر بافتن چند تخته قالی که دو تخته از آن دارای نشان سلطنتی بودند نظارت کرد. تنها یکی از این پنج تخته گره دار و بقیه بدون گره است.
سومین روش یعنی تشخیص قالی از روی طرح آن نتایج رضایت بخش داشته است. اما این در صورتی است که بپذیریم طرحی که در قالی به کار رفته، و همان طرح در یک نسخه خطی یا جلد کتاب و یا پرده ی نقاشی تاریخ مورد استفاده قرار میگرفته، کار یک شخص نیست. برای قبول این اصل زمینه ی مساعدی فراهم است. زیرا بعید نیست پادشاهان زیرک و هوشیار که مشتاق بودند در زمان آنها قالیهایی تهیه شود که از هر جهت بر قالی های ادوار قبل مزیت داشته باشد، از نقاشان و تذهیب کاران دربار خواسته است که در تهیه ی این چنین فرشهایی با استادان قالیباف همکاری کنند."
(کتاب قالی ایران فصل دوم ص 11)

حال سوال این است که آیا موارد دیگری هست که موجب شناسایی دقیقتر فرشهای تاریخی گردد ؟؟
از عموم فرهیختگان دعوت می نماییم دیدگاهها و نقطه نظرات خود را به سایت قالیکده ارسال فرمایند

 

 

لینک قسمت اول:
http://www.iran-carpet.com/fa/blog/detail/12043


منبع: عبدالله احراری

درباره وبلاگ

این وبلاگ پایگاهی برای انعکاس رودیدادهای فرش و صنایع دستی ایران؛ تجزیه و تحلیل اهم رویدادهای فرش و انتشار فعالیتهای پژوهشی و مقالات و دیدگاههای فرهیختگان و فعالین فرش و صنایع دستی است