منو
نقوش و طرح های فرش

سیر تحول بته جقه در فرش (قسمت چهارم)

توسط Hamed
19 اسفند، 1398
Ghalikadeh

بته جقه


این واژه معانی گوناگون دارد. مانند: تاج – افسر – هرچیز تاج مانندی که به کلاه نصب کنند. (معین، 1375،ص 1232).
نیم تاج (عمید، 1376، ص 693).

تصویر 6-6

تعریف بته جقه:
علامه دهخدا بته جقه را ساخته شده از پر پرندگان می‌داند که بر بالای پیش کلاه پادشاهان ایران است و آن کوچک کرده سرو سرافکنده است. نشان ایران و ایرانیان و حکایت کننده از راستی و تواضع ایشان است.
همچنین بته جقه اصطلاحی است برای نوع طرحی تزئینی به شکل پر مرغ که به اشکال مختلف بر روی آثار دوره‌ی اسلامی و بخصوص روی پارچه‌های ترمه و بعضی از قالیها دیده می‌شود و به استناد آثار هنری موجود از سابقه طولانی برخوردار بوده و به اشکال گوناگون دیده می‌شود و احتمالاً با منشأ برگ نخل‌های تزئینی و پرنده. در طول تاریخ به اشکال گوناگون توسط هنرمندان، اجرا شده است. در گچبریهای دوره ساسانی می‌توان اشکال ابتدایی این نقش را با منشأ برگ نخل مشاهده نمود. در آغاز دوره اسلامی نمونه‌های بسیاری به شکل طرح تخم مرغی در گچبری‌های نیشابور و مسجد تو بلخ متعلق به قرن سوم و چهارم هجری مشاهده می‌شود. (ریاضی، 1375، ص25)
محقق: فاطمه حسینی منش

درباره وبلاگ

این وبلاگ پایگاهی برای انعکاس رودیدادهای فرش و صنایع دستی ایران؛ تجزیه و تحلیل اهم رویدادهای فرش و انتشار فعالیتهای پژوهشی و مقالات و دیدگاههای فرهیختگان و فعالین فرش و صنایع دستی است