منو
نقوش و طرح های فرش

نگاهی به ترنج در قالی (قسمت یازدهم)

توسط Hamed
19 اسفند، 1398
نگاهی به ترنج در قالی (قسمت یازدهم)

انواع نقشمايه هاي لچك و ترنج

لچك ترنج ساده شده ـ لچك ترنج سبك محتشم ـ لچك ترنج دسته گل ـ لچك ترنج هم سو ـ لچك ترنج كف ساده ـ لچك ترنج اسليمي ـ لچك ـ ترنج افشان ـ لچك ترنج بند ريحاني (نقشه بندي ) ـ لچك ترنج گل فرنگ ـ لچك ترنج نقشه قابي ـ لچك ترنج سبزيكار ـ لچك ترنج با نقش جنگل و حيوان ـ لچك ترنج گلداني ـ لچك ترنج مرغي (پرنده دار ) ـ لچك ترنج ماهي دهم ـ لچك ترنج درختي ـ‌لچك ترنج تلفيقي ـ لچك ترنج سعدي ـ لچك ترنج ريزماهي ـ لچك ترنج هندسي ـ لچك ترنج ماهي سنه ـ

1ـ لچك ترنج ساده شده:

نگاره لچك و ترنج كه براي صرفه جويي در وقت و هزينه ، بسياري از حاشيه‌ها گلها و نقشه هاي تزئيني آن را حذف كرده و آن را به ساده ترين صورت بافته باشند. بهره گيري از لچك و ترنج ساده شده كه زيبايي خود را از دست داده است در برخي از كانون هاي بافندگي از جمله در شانديز مشهد رواج فراوان دارد.

 2ـ لچك ترنج سبك محتشم: 

« سبك محتشم » شيوه‌اي است در نقش نگاره ها و خط هاي پيرامون آنها . در لچك ترنج به سبك محتشم ، از جسم خط هاي پيرامون دو نگاره ها يا كماني است و يا كنگره دار.

 3_ لچك ترنج هم سو :

لچك ترنجي را گويند كه نقش مايه هاي آنها در ترنج و لچكي يكي باشد. مانند فرش شيخ صفي.


4_ لچك ترنج دسته گل : 

همان طرح ترنجي دسته گلي است و چون در اين طرح ، نقشي از لچك نيز هست به آن لچك ترنج دسته گل نيز مي‌گويند.

 5_ لچك ترنج كف ساده:
اين نقشه در اساس ،‌ همان طرح لچك ترنج است. با اين تفاوت كه زمينه فرش در بين نگاره ترنج و لچك ها ( و يا لچك هاي طره شده‌) ساده و بي نقش و نگار است. به اينگونه طرح . ترنجي كف ساده نيز مي‌گويند. 

6ـ لچك ترنج گلداني :
در اين طرح ، افزون بر نگاره هاي معمول در طرح « گلداني » نگاره هاي لچك ترنج نيز به كار رفته است. و ترنج و سر ترنج و لچك هاي پر از گل است و اينجا و آنجا ، بلبلهايي برجسته گلي ديده مي شود.

7ـ لچك ترنج گل فرنگ:
طرح گل فرنگ گل سرخي را به علت نقش از لچك ترنج كه دارد ـ طرح گل فرنگ لچك ترنج مي‌گويند.

 8_  ماهي سنه لچك ترنج :
به طرح ماهي سنه به علت وجود نقش لچك و ترنج ، طرح ماهي سنة لچك ترنج نيز مي‌گويند. 

9ـ لچك ترنج ريزه ماهي :
دو ترنج تودرتو در وسط نقشه بندي با دو سر ترنج و لچك نقش مسلط به نگاره ماهي هاي بسيار ريز است. كه به طور معمول هر چهار ماهي در تركيب باهم يك لوزي را تشكيل مي‌دهند. و اين لوزي ها در سراسرمتن ديده مي‌شوند.

10ـ هندسي لچك ترنج:
نقشه اي كه در آن طرح متن لوزي بزرگي است با خطهاي مرزي جناقي و ترنج مركزي با قابها و گلها يعني تركيب نگاره هاي بختياري و بيجار با توجه به « قرينه سازي» دراين طرح نقش حاشيه بزرگ تركيبي است از برگهاي نخلي و اسليمي . 

منبع:
فرشنامه ايران ، حسن آذر پاد و فضل ا... حشمتي رضوي . آشنائي با طراحي قالي ايران ـ مريم عبدالهي زاد.


منبع: آتوسا فرقانی

درباره وبلاگ

این وبلاگ پایگاهی برای انعکاس رودیدادهای فرش و صنایع دستی ایران؛ تجزیه و تحلیل اهم رویدادهای فرش و انتشار فعالیتهای پژوهشی و مقالات و دیدگاههای فرهیختگان و فعالین فرش و صنایع دستی است